30 Temmuz’da Joseph Aoun, on yedi yıl sonra Türkiye’ye ayak basan ilk Lübnan devlet başkanı oldu. Erdoğan onu Ankara’da büyük bir törenle karşıladı, harap olmuş güneyin yeniden inşası için “her türlü desteği” vereceğini vaat etti ve Lübnan’ı Türkiye’nin Suriye’nin komşularıyla kurduğu bölgesel güvenlik bloğuna dahil etme fikrini ortaya attı.

Üç hafta önce Başbakan Nawaf Salam, İstanbul’daydı ve ilişkilerin stratejik ortaklık seviyesine yükseltilmesi için baskı yapmıştı. Haziran ayında, her iki ziyaretten önce de Erdoğan, Türk güvenliğinin “Hatay’da değil, Halep, Şam ve Beyrut’ta başladığını” belirtmiş ve iki Arap başkentini İstanbul’un kardeşleri olarak nitelendirmişti.

Bundan sonra hikaye aşağı yukarı kendini anlatıyor ve bölgesel basının büyük bir kısmı da bunu anlatıyor. Bunun ironik bir yanı da var. Bir yıl önce Türkiye, “Türkiye’nin Lübnanlaştırılması” bayrağı altında mezhepçi siyasetin hakimiyet kurmasından bahsediyordu. Şimdi, Arap ve ABD medyasında Türkiye’nin Lübnan’daki yakınlaşmasına büyük ilgi var. Ve ortaya atılan soru, “Türkiye, Lübnan’da Tahran’ın varisi mi?” şeklinde. Bu, Aralık 2025’te Carnegie’nin Diwan dergisinde yayınlanan bir makalenin asıl sorusuydu.

Kesinlikle hayır derim. Bunun nedeni Erdoğan’ın Türkiye’sinin bunu istememesi değil, denklemin Türkiye ile İran’la tamamen farklı olmasıdır.

İran’ın Lübnan üzerindeki etkisini kıran olay aslında Lübnan’da değil, Suriye’de gerçekleşti. Beşar Esad’ın devrilmesi ve Ahmed Şara’nın Şam’da iktidara gelmesiyle, İran’ın Tahran’dan Irak ve Suriye üzerinden Lübnan sınırına kadar para ve silah taşıdığı kara yolu kesildi. Bu nedenle, Hizbullah’ın tedarik hattı kapandı.

Esad’ın düşüşünün ardından Türkiye, yeni Suriye hükümetinin başlıca hamisi olarak hareket etti ve Türkiye, Lübnan’daki gerçek çalışmalarını burada, yani yukarıda, yürütüyor. Erdoğan, Suriye’yi İran’ın değil, Türkiye’nin yörüngesinde tutarak bu koridoru kapalı tutuyor ve kapalı bir koridor, Türkiye’nin Lübnan içinde yapabileceği her şeyden daha çok Hizbullah’ı zayıflatıyor.

Lübnan’ın iç kesimlerine gelince… Türkiye’nin etkisi sığ ve tavanı düşük. Bunu görmeliyiz. Evet, Beyrut’un Şam ile aralarındaki sınır, Suriyeli mültecilerin geri dönüşü, uzun ve geçirgen bir sınır boyunca ticaret gibi onları bölen konularda arabuluculuk yapabilir. Ve evet, güneyin büyük bir kısmı enkaz halindeyken ve ekonomi toparlanmamışken, yeniden yapılanma parası ve ticari ağırlık getiriyor.

Ayrıca, Trump’a alışılmadık derecede dostane bir çizgide olan bir NATO üyesi olarak Türkiye, Beyrut’a bir ölçüde diplomatik koruma ve bu konuda sadece Fransa ve Körfez’e bağımlı olmaktan kurtulmanın bir yolunu sunuyor. Bu, İran’ın etkisine kıyasla geniş ama sığ bir etki biçimidir, devletler arasında uygulanır ve Lübnan siyasetinin eski bir kuralıyla sınırlandırılmıştır: hiçbir yabancı haminin tek başına hakim olmasına asla izin verilmez. Fransa, Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri, şimdi de Amerikan ve İsrail’in izlediği yol, pozisyonlarını koruyor. Bu nedenle Türkiye’nin Lübnan’daki etki alanı, Suriye’deki etki alanından çok daha düşük.

Türkiye’nin İran’ın yerini basitçe alamamasının daha derin nedeni, İran’ın Lübnan’daki gücünün, insanların dış etkiyi hayal ettiği gibi hiç işlememiş olmasıdır. Türkiye, geleneksel yumuşak güç ağları, elçilikler, yatırımlar, insani yardım kuruluşları ve benzeri yollarla faaliyet gösteriyor. Oysa İran, kırk yılı aşkın bir süredir Hizbullah’ı Şii bir sosyal temele, tutarlı bir ideolojiye, sürekli bir para akışına ve Lübnan ordusundan daha üstün bir cephaneliğe dayandırdı. Bu çok özel bir araç ve Türkiye’nin buna benzer hiçbir şeyi yok ve denese bile inşa edemez. Ankara’nın olabileceği şey, Körfez ülkeleri, Fransa ve Washington’ın yanında bir arabulucu ve ekonomik ortak olarak birkaç kutuptan biri olmaktır. Lübnan için bu muhtemelen daha sağlıklı bir düzenlemedir. Ayrıca, karşılaştırıldığı İran’a kıyasla çok daha zayıf bir kaldıraç biçimidir.

Diğer haminin Lübnanlı adamı

Şimdi ikinci tarafa geçelim, ki bence bu daha önemli.

Kameralar Aoun’u Ankara’ya kadar takip ederken, Lübnan’da daha eski ve farklı bir dış proje yürütülüyor ve bu proje Lübnan siyasetinin mekanizması içinde inşa ediliyor. Bu projenin en enerjik taşıyıcısı ise Beyrutlu bir bankacı olan Antoun Sehnaoui.

Peki, o kim?

29 Temmuz’da, Yüksek Mahkeme hakimi, 1955’ten beri yürürlükte olan bir boykot yasası kapsamında İsrail hükümetiyle işbirliği yaptığı gerekçesiyle, Antoun Sehnaoui’nin ülkeye ayak basması halinde güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınıp sorgulanması emrini verdi. 

Tetikleyici........

© 10 Haber