Kürtler için olağanüstü haftalar
Son birkaç haftadır pek çok ülkede Kürtlerle ilgili siyasi gelişmeleri hem rahatlama hem de kaygı karışımı bir duyguyla takip ettim.
Suriye Devlet Başkanı El Şara, Irak Kürdistan lideri Neçirvan Barzani’yi ağırladı. Ne güzel bir ağırlama ama. Suriye bayrağının yanına dev Kürdistan bayrağı asıldı. Barzani’ye yakın kaynaklar onun çok etkilendiğini iddia etti. El Şara daha sonra toplantıyla ilgili Kürtçe tweet attı ancak bu kez dinleyicileri Suriye’deki Kürtlerdi çünkü lehçe, Suriyeli Kürtlerin lehçesi olan Kurmancî idi.
Birkaç gün sonra Suriyeli Kürtlerin kuzeydoğu Suriye’deki liderleri Mazlum Abdi ve İlham Ahmed Şam’a gelerek El Şara ile görüştü. Eski adı AANES veya Rojava yönetimi olan silahlı kuvvetlerinin ve yönetiminin Suriye devleti ve ordusuna entegrasyonunda son aşamaya gelindiği görülüyor. İlham Ahmed’e bir kez daha, Esad el-Şibani’nin ardından ikinci adam olarak dışişleri bakan yardımcılığı teklif edildi. Onun tepkisini bilmiyoruz. Mazlum Abdi’nin hükümette herhangi bir görevi reddettiği ancak siyasi parti kurmaya hazırlandığı da söyleniyor.
Suriyeli Kürtler ve Şara’nın jestleri
Bu iki toplantı Şara hükümetinin Kürtlerle yakınlaşma konusunda ciddi ilerleme kaydettiğini kanıtlıyor. Sadece altı ay önce, hükümet güçleri ile SDG (Mazlum’un silahlı gücü YPG liderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri) Şeyh Maksud’da çatıştı, SDG içindeki Arap gruplar hükümetin safına geçti ve Kürtler, yarı özerk statülerinden feragat ederek silahlı güçlerini ulusal orduya katarak teslim olmaya zorlandı. Pek çok analist ve ilgili taraf, sonradan Mazlum Abdi ve Rojava’daki liderlerin yanlış hesap yaptığını ve Rojava’nın özerk statüsünü kaybettiğini savundu. Ben aynı fikirde değildim.
Birincisi, sonradan bakıldığında tavsiyede bulunmak çok daha kolaydır. Katliam ve kan dökülmesini önlemek için teslim olmak tek doğru hareketti.
Bana göre bu hafif körlük, Esad’ın devrilmesi ve Şara’nın iktidara gelmesi sonrasında statükoyu ve jeopolitiği yanlış yorumlamalarından kaynaklanıyor. Başarısız olacağı ve görevden alınacağı umuduyla El Şara ile daha iyi anlaşmalar yapmayı gereksiz yere ertelediler. Bu yanlış bir okumaydı. Ancak son iki hafta, bu marjinal kayıpların da düzeleceğini gösterdi. Şara hükümeti istikrar, meşruiyet ve bunun ödülü olarak da yabancı yatırıma hevesli. Kürtlerin de desteğiyle çözülmüş bir Kürt sorunu, Şara’nın elini güçlendirecektir.
Suriye’deki Kürtlere gelince, onların durumu eskisinden çok daha iyi, özellikle de devleti onları bir halk olarak tanımayı reddeden Esad yönetimine göre. Bir Suriye cumhurbaşkanının Kürtçe açıklama yapması bir zamanlar düşünülemezdi. Ancak ben bu tür jestleri abartacak biri değilim, çünkü bunlar çoğu zaman devlete neredeyse sıfıra mal oluyor ve sıradan Kürtlerin yaşamlarını ve durumlarını iyileştirmek için çok az şey yapıyor. Erdoğan hükümeti boş jestin ustasıdır. Ancak hem Irak’taki hem de Suriye’deki Kürtler, Barzani ve Abdi’nin Şara’yla yaptığı görüşmelerin sıcaklığından ve tiyatrosundan memnun görünüyordu; bu da bu jestlerin onlar için önemli olduğunu ve bunun yeterli olması gerektiğini gösteriyor.
Bu bağlamda Suriyeli Kürtlerin durumunun eskisinden daha iyi olduğunu değerlendirmemin bir diğer nedeni de Türkiye’nin onlara yönelik saldırılarının iki şartla sona ermesidir. Her şeyden önce Rojava yönetiminin ve SDG/YPG’nin tasfiye edilmesi ve silahlı kuvvetlerinin Suriye ordusunun bünyesine katılması gerekiyor. Şara’nın iktidara gelmesinden bu yana Türkiye’nin durmaksızın baskı yaptığı şey tam da budur.
PKK’lılara af tasarısı
İkinci şart ise paralel bir çizgide ilerliyor: Türk devleti ile PKK’nın tutuklu lideri Abdullah Öcalan arasındaki müzakere.
YPG, Öcalan’ın eseriydi ve Türk devletiyle mevcut müzakereleri başlatırken, PKK’nın silahlı kollarına ve liderlerine giden yolu haritalandıran birkaç mektup yazdı. Bunlardan........
