εκπαιδευτή Οδηγών – παιδαγωγού Κυκλοφορίας  

Η ομαδική οδήγηση με μοτοσυκλέτες είναι μια εμπειρία που συνδυάζει το ταξίδι, την παρέα και την κίνηση στον ίδιο ρυθμό. Ταυτόχρονα όμως είναι και μια από τις πιο απαιτητικές μορφές κυκλοφορίας στον δρόμο. Όταν πολλά δίκυκλα κινούνται μαζί, ο αναβάτης παύει να λειτουργεί αποκλειστικά για τον εαυτό του. Κάθε κίνηση, κάθε καθυστέρηση και κάθε λάθος εκτίμηση πολλαπλασιάζεται μέσα στην ομάδα. Αυτό είναι το βασικό σημείο που ξεχωρίζει την απλή βόλτα από την οργανωμένη ομαδική οδήγηση. Δεν οδηγείς μόνο για τον εαυτό σου, αλλά με τους κανόνες της οδηγικής ενσυναίσθησης που ακολουθούν.

Η φιλοσοφία της ομαδικής κυκλοφορίας βασίζεται στη σωστή και γρήγορη κυκλοφορία της πληροφορίας από μπροστά προς τα πίσω, με στόχο η ομάδα να κινείται προβλέψιμα και ομαλά, χωρίς αιφνιδιασμούς. Ο επικεφαλής δεν έχει ρόλο «ηγέτη», αλλά έχει την ευθύνη του παρατηρητή ρυθμίζοντας το «πατρόν» της πορείας και τον ρυθμό. Με απλά λόγια, είναι αυτός που «διαβάζει» τον δρόμο πριν από όλους και προετοιμάζει την ομάδα για ό,τι ακολουθεί, είτε πρόκειται για αλλαγή κατεύθυνσης, είτε για επιβράδυνση, είτε για αλλαγή συνθηκών. Παράλληλα, σε καταστάσεις που δεν μπορούν να προβλεφθούν εκ των προτέρων, όπως έντονα καιρικά φαινόμενα, έργα στο οδικό δίκτυο ή άλλα έκτακτα, ο λόγος του επικεφαλής αποκτά αυξημένο ειδικό βάρος. Είναι εκείνος που έχοντας τη συνολική εικόνα της ομάδας και της διαδρομής, μπορεί να προτείνει,  την αλλαγή ρυθμού, την τροποποίηση του αρχικού δρομολογίου ακόμα και την ακύρωση του ταξιδιού, με γνώμονα πάντα την ασφάλεια του συνόλου.

Τα φλας και οι χειρονομίες λειτουργούν ως εργαλεία πρόβλεψης και όχι αντίδρασης. Στην ομαδική οδήγηση τα φλας ανάβουν νωρίτερα και παραμένουν αναμμένα περισσότερο, ώστε να δίνουν χρόνο στους πίσω αναβάτες. Οι χειρονομίες έρχονται να επιβεβαιώσουν το μήνυμα. Το κατεβασμένο χέρι με ήρεμη, επαναλαμβανόμενη κίνηση σημαίνει επιβράδυνση που έρχεται, όχι φρενάρισμα πανικού. Το τεντωμένο χέρι προς την κατεύθυνση της πορείας δηλώνει αλλαγή κατεύθυνσης με σαφήνεια. Η ουσία δεν είναι η ίδια η κίνηση, αλλά το ότι δίνεται έγκαιρα, χαρίζοντας στην ομάδα πολύτιμο χρόνο αντίδρασης.

Στην ομαδική οδήγηση, το σήμα δεν απευθύνεται στον αμέσως πίσω. Απευθύνεται στον τελευταίο. Γι’ αυτό κάθε αναβάτης έχει ευθύνη να το επαναλάβει. Αν η πληροφορία «σπάσει» στη μέση, η ομάδα χάνει τον συγχρονισμό της και αυξάνεται η πιθανότητα απότομων αντιδράσεων. Η σωστή ομάδα λειτουργεί σαν αλυσίδα: Bλέπω – Kατανοώ – Mεταδίδω.

Το ίδιο ισχύει και για τους κινδύνους στο οδόστρωμα. Χαλίκι, λακκούβες, νερά ή αντικείμενα δεν είναι απλώς κάτι που ο πρώτος αναβάτης αποφεύγει, αλλά πληροφορία που οφείλει να μεταφέρει στην ομάδα. Η προειδοποίηση γίνεται με σαφή χειρονομία, δείχνοντας χαμηλά με το χέρι ή το πόδι το ακριβές σημείο του κινδύνου στο οδόστρωμα, ώστε οι επόμενοι να γνωρίζουν πού ακριβώς να προσαρμόσουν τροχιά και ταχύτητα. Το σήμα επαναλαμβάνεται από κάθε αναβάτη που το λαμβάνει, μέχρι να φτάσει στον τελευταίο. Αυτός ο μηχανισμός μετάδοσης είναι από τα πιο ουσιαστικά στοιχεία συλλογικής ασφάλειας και από τα πρώτα που ξεχωρίζουν μια οργανωμένη ομάδα από μια απλή παρέα.

Στην ομάδα, ο δικυκλιστής παύει να είναι, ή καλύτερα, δεν πρέπει να είναι εσωστρεφής. Ο σχηματισμός της ομάδας δεν έχει σχέση με εικόνα ή στυλ. Επιτυχία είναι να εμπνέει σιγουριά και να προσδίδει ασφάλεια. Η εναλλάξ διάταξη προσφέρει καλύτερη ορατότητα και μεγαλύτερα περιθώρια αντίδρασης όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν. Όταν όμως ο δρόμος στενεύει ή η ορατότητα μειώνεται, η μετάβαση σε μια γραμμή είναι απαραίτητη. Το σήμα είναι ξεκάθαρο: ένα υψωμένο δάχτυλο σημαίνει ένας πίσω από τον άλλον, ενώ δύο υψωμένα δάχτυλα δηλώνουν επιστροφή σε εναλλάξ διάταξη. Οι αλλαγές γίνονται ομαλά, χωρίς απότομες μετακινήσεις και χωρίς να πιέζεται ο διπλανός. Ακριβώς γι’ αυτό, ειδικά όταν εντάσσονται νέα μέλη σε μια ομάδα, είναι χρήσιμο να προηγείται μια πιο χαλαρή συνάντηση, δηλαδή ένας καφές ή ένα ανεπίσημο ομαδικό ραντεβού, ώστε να υπάρξει μια πρώτη “χημεία” και να διαπιστωθεί αν ταιριάζουν οι ρυθμοί και η νοοτροπία. Η ομαδική οδήγηση ξεκινά πολύ πριν τη μέρα του ταξιδιού.

Πολλά από τα προβλήματα στις ομαδικές διαδρομές δεν προκύπτουν από έλλειψη ικανότητας, αλλά από λάθος νοοτροπία. Το λεγόμενο «λάστιχο», είναι ένα φαινόμενο στο οποίο η ομάδα ανοίγει και κλείνει συνεχώς, αποτέλεσμα αστάθειας ρυθμού και καθυστερημένων σημάτων. Η διατήρηση μικρής απόστασης μεταξύ των μοτοσυκλετιστών, μειώνει δραματικά τον χρόνο αντίδρασης. Η παράλληλη διάταξη περιορίζει τα περιθώρια διαφυγής και μειώνει τις διαθέσιμες επιλογές αντίδρασης. Είναι λάθη ανθρώπινα και συνηθισμένα, τα οποία όμως στην ομαδική οδήγηση πολλαπλασιάζουν τον κίνδυνο. 

Η σωστή ομαδική οδήγηση δεν έχει ως βάση την ταχύτητα, αλλά τη συνέπεια. Ο ρυθμός της ομάδας προσαρμόζεται στον πιο αργό αναβάτη, τα απαραίτητα κενά διατηρούνται και οι αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα το σύνολο και όχι το άτομο. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζει την απόλαυση της διαδρομής, αλλά αντίθετα, τη βελτιώνει. Η ομαδική βόλτα ή το ταξίδι με μοτοσυκλέτες προσφέρει περισσότερη ασφάλεια, λιγότερη πίεση και καλύτερη διαχείριση απρόβλεπτων καταστάσεων, από την κίνηση μέχρι τις καιρικές συνθήκες ή ένα τεχνικό ζήτημα.

Άρα, ναι, η επιλογή μιας ομαδικής διαδρομής ή ενός ομαδικού ταξιδιού δεν γίνεται μόνο για λόγους παρέας και κοινωνικότητας. Είναι μια επιλογή που βασίζεται στη λειτουργικότητα και την ασφάλεια. Θέλει προσπάθεια να αφήσεις πίσω τη λογική του «μοναχικού καουμπόι» και να μπεις σε μια νοοτροπία όπου δεν οδηγείς μόνο για τον εαυτό σου. Όταν καταφέρεις να το κάνεις πράξη, να είσαι σίγουρος ότι το αποτέλεσμα θα δικαιώσει την επιλογή σου.

© Θεσσαλία