menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İslam dünyası, ümmet ve Panislamizm üzerine

38 0
25.03.2026

İslam dünyası, ümmet ve Panislamizm üzerine

Gerek İslam ülkeleri olarak “kodlanan” ülkelerin karşılıklı ilişkisi gerek onların batıyla ilişkileri ve gerekse İslamcı hareketlerin oynadıkları rol, siyasal İslamcılığın dile getirdiği tezlerin altının ne kadar boş olduğunu gösteriyor.

Hilafet altında bütün İslam ülkelerinin birliğini savunmak denebilir Panislamizm’e. Kısacası Müslüman ülkelerin birliğinin politik savunusu.

Ümmet kavramı da ulusallığı yok sayan, İslam kimliğinin ortaklığına bir vurguyla tanımlanıyor. Kısacası milletin karşısına ümmet konuluyor.

Ümmet, siyasal İslamcılığın en temel mottolarından birisidir. Ümmetle birlikte hilafetçilik, kendisini ağırlıklı olarak Hristiyanlık ve Yahudilik karşıtlığı üzerinden batı düşmanlığıyla tanımlayageldi. (Hilafetçiliğin emperyalizmin kullandığı bir politika olduğu başka bir yazının konusu) Daha doğrusu, İslam dünyasının batının esaretinden kurtulması, Panislamizm’in “söylemlerinden” birisi. Örneğin İhvan hareketi, temelde batının kültürel etkisini, sömürgeciliği ve kısacası hegemonyasını karşıya alan bir siyaset olarak kendisini tanımlamadı mı?

Ama gerek İslam ülkeleri olarak “kodlanan” ülkelerin karşılıklı ilişkisi gerek onların batıyla ilişkileri ve gerekse İslamcı hareketlerin oynadıkları rol, siyasal İslamcılığın dile getirdiği tezlerin altının ne kadar boş olduğunu gösteriyor.

İşin iki boyutu bulunuyor. Birincisi Müslüman ülkelerin birliği ikincisi ise bu birliğin dayanağı olarak batı karşıtlığı tezi. Ağaçları göstererek ormanı görmek istemeyen “İslamcı münevverlerin” liberalizmin modernite karşıtı tezlerini kendilerine yontarak ürettikleri laf kalabalığına yanıtı yine maddi pratik veriyor.

Örneğin........

© Yurtsever