İran: İlan Edilmeden Başlatılan Savaş ve Küresel Düzende Derin Kırılma

Trump, 2025’te Nobel Barış Ödülü Venezuela muhalefet lideri Machado’ya verildiğinde, ödülü kendisinin alması gerektiğini söylemiş, Machado ise, Beyaz Saray’a giderek ödülünü Trump’a ithaf ettiğini açıklamıştı. Barış Ödülü verilse Trump, İran’a saldırır mıydı? (Foto: White House)

Acaba ABD Başkanı Donald Trump’a Nobel Barış Ödülü verilseydi İran’a saldırır mıydı? Bugün bu soru artık anlamını yitirmiş görünüyor. Çünkü mesele ödül ya da uluslararası meşruiyet değil, mesele karar alma tarzı. Trump’ın siyaset anlayışı, ilkesel çerçeveden ziyade anlık güç projeksiyonuna ve kişisel siyasi hesaplara dayanıyor. Böyle bir liderlik tarzında sembolik bir “barış” unvanının caydırıcı olması beklenemez.

Asıl Mesele Nükleer Tehdit Değilmiş

İran’daki mevcut rejim kuşkusuz baskıcı, otoriter ve kendi halkına ağır bedeller ödetmiş bir yapıdır. Değişim ihtiyacı inkâr edilemez. Ancak değişimin yöntemi en az kendisi kadar önemlidir. İran halkı yıllardır sokakta, protestolar bastırılmış, binlerce insan hayatını kaybetmiştir. Bu tablo dış baskı tartışmalarını beraberinde getirse de, dış müdahalenin ölçüsü ve meşruiyeti ayrı bir konudur. Uluslararası hukuk ile güç siyaseti arasındaki çizgi giderek silikleşmektedir.

Haziran 2025’te İran’ın nükleer tesislerinin hedef alındığı saldırı, en azından “nükleer tehdidin bertaraf edilmesi” gerekçesine dayandırılmıştı. Bu müdahale, stratejik bir çerçeveye oturtulmuş ve belirli askeri hedeflerle sınırlandırılmıştı. Ancak sonraki gelişmeler, meselenin yalnızca nükleer kapasiteyle sınırlı olmadığını, rejim değişikliği perspektifinin daha açık biçimde devreye girdiğini gösterdi. Nitekim Trump’a bir süredir savaş fısıldayan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun hedefi, İran’ın İsrail için bir tehlike olmaktan çıkması idi.

İlan Edilmeden Başlatılan Savaş

Bu noktada şu soruyu sormak gerekir: Bu adımlar gerçekten güvenlik kaygısıyla mı atılıyor, yoksa iç politik hesapların bir uzantısı mı? Hem ABD’de hem de İsrail’de seçim atmosferi varken, dış politikada sert hamlelerin iç siyasete hizmet etmesi yeni bir olgu değildir. Trump’ın geçmişteki siyasi baskılar, soruşturmalar ve kişisel tartışmalar karşısında agresif dış........

© yetkinreport.com