Dünyayı yatırım fonları mı yönetiyor? Sermayenin görünmeyen jeopolitiği
Dünyayı yatırım fonları mı yönetiyor? Sermayenin görünmeyen jeopolitiği
Fon krizi bizleri mali yapıların ekonomi ve siyasete etkisi üzerine yeniden düşünmeye de zorladı. Türkiye’nin sorusu yalnızca “Kim yatırım yapacak?” olmamalı.
Dünyayı kimin şekillendirdiğini sorduğumuzda, aklımıza Trump, Xi Jinping, Putin, diğer devlet başkanları, ordular ve teknoloji devleri geliyor. Oysa giderek önem kazanan başka bir güç merkezi var: trilyonlarca doları yöneten yatırım kuruluşları, devlet varlık fonları, aile holdingleri ve özel sermaye grupları.
Bu kuruluşlar hangi şirketlerin büyüyeceğini, hangi teknolojilerin gelişeceğini, hangi limanların, enerji koridorlarının veya veri merkezlerinin finanse edileceğini etkileyebiliyor.
Siyasi kararları doğrudan belirlediklerini söylemek doğru olmaz. Ancak büyük ölçekli sermaye hareketlerinin ülkelerin ekonomik tercihleri, dış politika seçenekleri ve güvenlik hesapları üzerinde sonuçları olabiliyor.
Yirmi birinci yüzyılda güç, yalnızca devlet yönetmek değil; sermayeyi, teknolojiyi ve stratejik yatırımları yönlendirebilmek.
Trilyonları yönetenler
Amerikalı BlackRock’ın kurucusu ve CEO’su Larry Fink, yaklaşık 15,5 trilyon dolarlık müşteri varlığını yöneten dünyanın en büyük yatırım kuruluşlarından birinin başında.
Bu para Fink’in veya BlackRock’ın kendi serveti değil. Ancak böylesine büyük portföylerin yönetimi, küresel finans piyasalarında önemli ekonomik etki yaratıyor.
Stephen Schwarzman’ın Blackstone’u, yaklaşık 1,3 trilyon dolarlık yönetilen varlıkla gayrimenkul, altyapı ve özel kredide güçlü.
Bruce Flatt’in Brookfield’u da trilyon dolar ölçeğinde enerji ve altyapı yatırımlarında faaliyet gösteriyor.
Çin’in devlet yatırım kuruluşu CIC, yaklaşık 1,6 trilyon dolarlık toplam varlığıyla öne çıkıyor. Başkan Zhang Qingsong, kuruluşun uluslararası yatırım faaliyetlerinde önemli rol üstleniyor.
Singapur’da Lim Chow Kiat’ın yönettiği GIC devlet rezervlerini değerlendirirken, Temasek yaklaşık 518 milyar Singapur dolarlık portföyüyle teknoloji, finans ve sağlık sektörlerinde yatırım yapıyor.
Suudi Arabistan’ın PIF fonu, 900 milyar doların üzerindeki varlıklarıyla ülkenin ekonomik çeşitlendirme stratejisinin merkezinde. Yönetiminde Veliaht Prens Mohammed bin Salman ve Yasir Al-Rumayyan öne çıkıyor.
Norveç’in yaklaşık 2,3 trilyon dolarlık kamu varlık fonunu Nicolai Tangen yönetiyor.
Avrupa’da Wallenberg ailesinin Investor AB’si, İngiltere’de Grosvenor, Fransa’da Wendel ve İsviçre’de Partners Group farklı uzun vadeli yatırım modellerini temsil ediyor.
Hindistan’da Mukesh Ambani’nin Reliance’ı, Gautam Adani’nin Adani Group’u, Tata ve Birla grupları; Meksika’da Carlos Slim’in América Móvil’i, Brezilya’da Jorge Paulo Lemann’ın yatırım ortaklıkları, Afrika’da Aliko Dangote ve Johann Rupert önemli sermaye aktörleri.
Bu kuruluşların büyüklükleri aynı yöntemle hesaplanmıyor. Yönetilen müşteri varlıkları, şirket değerleri ve devlet fonlarının bilançoları birbirinden farklı.
Türkiye’ye kimler yatırım yapıyor?
Türkiye bu küresel sermaye ağlarının dışında değil.
BlackRock’ın yönettiği uluslararası fonlar,........
