Azerbaycan’ın 2024’te Avrupa’ya gaz ihracatı yaklaşık 13 milyar metreküpe ulaştı. Bu rakam, 2021’deki 8 milyar metreküp seviyesinden belirgin bir artışı ifade ediyor ve Avrupa’nın Rusya’dan kopuş stratejisiyle birebir örtüşüyor. (Foto: Azerbaycan Enerji Bakanlığı)

Avrupa’nın enerji güvenliği tartışması, Rusya’nın arz haritasındaki ağırlığının azalmaya başladığı 2022’den sonra kökten değişti. Bugün Brüksel’de “enerji güvenliği” denince ilk akla gelen kavram artık fiyat değil; kırılganlık. Avrupa Birliği, en çok gazı kimin sağladığından ziyade, hangi tedarikçinin ve hangi güzergâhın Avrupa’yı siyasi baskıdan, ani kesintilerden ve “tek düğmeye” bağımlılıktan uzak tuttuğuna bakıyor.

Bu yeni denklemde Azerbaycan’ın —ve onunla birlikte Türkiye’nin— rolü ne abartıldığı kadar büyük ne de küçümsenecek kadar önemsiz. Asıl güç “marjda”. Ve bugün manşetleri belirleyen de tam olarak bu marjın jeopolitiği.

AB Konseyi’nin verileri, Rusya’ya bağımlılıktaki kırılmayı açık biçimde ortaya koyuyor. 2024’te Rus boru gazının AB boru gazı ithalatındaki payı yaklaşık yüzde 11’e gerilerken, LNG dâhil toplam Rus gazının payı yüzde 19’un altına indi. 2025 sonunda bu oranın daha da düşmesi, 2027–2028 döneminde ise fiilen sıfırlanması bekleniyor.

Bu tablo, Rusya dışındaki her molekülü daha değerli hâle getiriyor. Azerbaycan burada “sistemik” bir sütun değil; fakat özellikle Güneydoğu Avrupa’da arz dengesini ve pazarlık gücünü etkileyen bir sigorta tedarikçisi konumunda.

Azerbaycan’ın 2024’te Avrupa’ya gaz ihracatı yaklaşık 13 milyar metreküpe ulaştı. Bu rakam, 2021’deki 8 milyar metreküp seviyesinden belirgin bir artışı ifade ediyor ve Avrupa’nın Rusya’dan kopuş stratejisiyle birebir örtüşüyor. Elbette bu hacim Rusya’nın yerini tutmaz; ancak bazı ülkelerde kış riskini, fiyat psikolojisini ve kontrat müzakerelerini doğrudan etkiler.

Azerbaycan’ın Avrupa’ya verdiği mesaj son bir yılda belirgin biçimde sertleşti: “Daha fazla gaz istiyorsanız, finansman ve uzun vadeli sözleşme perspektifi üretin.” Bakü, AB’nin özellikle Avrupa Yatırım Bankası’nın karbonsuzlaşma stratejisi gereği yeni fosil yakıt finansmanına mesafeli durmasının ve uzun vadeli kontratlara isteksiz yaklaşmasının, Güney Gaz Koridoru’nun genişlemesini riske attığını açıkça söylüyor.

Bu nedenle 2022’de dile getirilen “2027’ye kadar en az 16 milyar metreküp” hedefi bugün ciddi biçimde tartışmalı.

Bu tablo, Azerbaycan’ın “enerji hub’ı” iddiasının da gerçek sınırlarını gösteriyor. Azerbaycan’ın Avrupa için Hollanda’daki TTF benzeri bir........

© yetkinreport.com