İstanbul, 17 Eylül 2026 tarihinde yalnız bir film festivaline değil, bir halkın yüz yıllık görsel hafızasına tanıklık ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı, TİKA, YTB ve Sinema Genel Müdürlüğü destekleri ile Emel Kırım Vakfı tarafından düzenlenen 1. Uluslararası Kırım Film Günleri, Atlas 1948 Sineması’nda Kırım Tatar sinemasının yüz yıllık birikimini uluslararası izleyiciyle buluşturuyor.

“Kırım Tatar Sinemasının 100 Yılı” temasıyla gerçekleştirilen festival, Kırım Tatar halkının sürgün, anayurt, kimlik, kültürel hafıza ve insan hakları mücadelesini anlatan filmleri, belgeselleri ve özel etkinlikleri sanatseverlerle buluşturuyor. Festival, yalnızca film gösterimlerinden oluşan bir kültür etkinliği değil; aynı zamanda bir halkın hafızasının, tarihinin ve kültürel mirasının yeniden görünür kılınmasına yönelik önemli bir girişim olarak değerlendirildi.

Kırım Tatar sinemasının hikâyesi, 1926 yılında SSCB döneminde çekilen Alim (Aydamak) filmiyle başladı. Ancak bu gelişim süreci, 18 Mayıs 1944’te Stalin rejimi tarafından gerçekleştirilen Kırım Tatar Sürgünü ile kesintiye uğradı. Yüz binlerce Kırım Tatarı anayurtlarından koparıldı; kültürel kurumlar dağıtıldı, sanat ve medya faaliyetleri durduruldu. Buna rağmen sürgün yıllarında korunan fotoğraflar, belgeler, sözlü tarih anlatıları ve daha sonra üretilen film ve belgeseller, Kırım Tatar halkının hafızasının yaşatılmasını sağladı.

1980’li yılların sonlarında başlayan anayurda dönüş hareketiyle birlikte Kırım Tatarlarının hikâyesi yeniden kamusal alanda görünür olmaya başladı. SSCB’nin dağılmasıyla birlikte yasaksız olarak televizyon programları, haber dosyaları ve belgeseller aracılığıyla sürgün tanıkları ilk kez geniş kitlelerle buluştu. 1990 yılında yayımlanan Eza (İftira) belgeseli ve 1994 yılında Zafer Karatay tarafından hazırlanan Kırım belgeseli, bu hafızanın kayıt altınaalınmasında öncü........

© Yeniçağ