İki yıldır Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan’ın devam ettirdiği çalışmaların, Antalya Diplomasi Forumu’nda da görüldüğü üzere ilerleme kaydettiği anlaşılmış, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın cereyan tarzı ve ortaya çıkardığı sonuçlar bu çalışmalara hız kazandırmıştır. Bölgedeki sorunların, bölgedeki ülkeler tarafından çözümlenmesi için bir dayanışma ve işbirliğine yönelik yapılan çalışmaların bir anlaşmayla sonuçlanması hedeflenmiş ve bu ülkelerden Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, Suudi Arabistan’ın önderliğinde bir araya gelerek “Mekke Anlaşması” olarak adlandırdıkları bir anlaşma imzalamışlardır. Anlaşmaya şimdilik Mısır’ın iştirak etmemiş olması, onun gelişmeleri takip ederek durumu değerlendirdiğini göstermektedir.

Anlaşmanın diğer ülkelere de açık olduğu belirtilmiş olup, özellikle başlangıçta Katar’ın da bu çalışmalar içinde yer alması, onun da katılabileceğinin bir işareti olarak görülmekte, hatta diğer körfez ülkelerinin ve Ürdün’ün de potansiyel ortaklar arasında olabileceği söylenmektedir.

Ancak anlaşmanın, askeri tehditleri ve güvenlik sorunlarını gidermeyi, üç devletin toprak güvenliğini sağlamayı ve tehditleri caydırmayı ön planda tutması ve bu konularda ortak iradeyi yansıtması, bu devletlerden herhangi birine yönelik silahlı bir saldırının, üçüne birden yapılmış bir saldırı olarak kabul edileceğinin hükme bağlanması, onun bir işbirliği anlaşmasından çok kollektif güvenliği içeren “savunma ittifak anlaşması” olduğunu göstermektedir.

Anlaşmadan beklentiler

Yapılan anlaşmanın caydırıcılık etkisi olmakla birlikte, Türkiye’nin aleyhinde olabilecek durumlarla karşılaşmasına da sebep olabileceği düşünülmektedir. Burada böyle bir savunma zırhına ihtiyacı olan asıl ülkenin, İran savaşında karşılaştığı saldırılar itibariyle Suudi Arabistan olduğu bir gerçektir. Pakistan’ın ise Keşmir üzerinden Hindistan’la sorunlarının bulunduğu bilinmektedir. Diğer körfez ülkelerinin de İran savaşında görüldüğü üzere yüksek tehdit altında oldukları görülmektedir. Bu durumda saldırıya uğrayan körfez ülkelerinin de bu anlaşmaya katılmaları halinde, kollektif güvenlik anlayışı gereği bu saldırının Türkiye’ye de yapılmış sayılmasının sonuçlarının dikkate alınması gerekmektedir.

İran savaşında sakin kalıp, savaşın durması içi çaba sarf eden, birbirimize........

© Yeniçağ