Neoliberalizmin sonu mu geldi?
Fon vurgunu, işçi katliamları, derinleşen yoksulluk, iklim krizi ve ayrımcılık -kimlik, inanç, cinsiyet- vb… İçinde bulunduğumuz dönemde Türkiye’nin gündemini bu altı başlıkta toplayabiliriz sanırım. Buna izlenen savaş politikalarının yarattığı riskler de eklenebilir. Türkiye’nin ve Türkiye halklarının yakın ve orta vadede geleceğini şekillendirecek bu başlıkları birbirinden kopuk olarak değerlendirmek mümkün değil. Ayrı gibi görünse de bunların tümü önemli ölçüde ekonomik ve siyasi egemenlerin tercihlerinin yarattığı tahribatın sonucunda ortaya çıkan sorunlar. Bunları “sorun” olarak tanımlamanın ne kadar yerinde olduğu da tartışılabilir. Zira toplumun çok geniş kesimleri için yaşamsal bir “sorun” halini alan bu konular, küçük bir azınlığın ekonomik ve siyasi kazanç elde etmesi için bulunmaz “fırsat”lar sunuyor.
Halkı hiçleştirerek, yok sayarak gerçekleştirilen uygulamaların yarattığı tahribat arttıkça, -ideolojik aygıtları ne kadar etkili kullanılırsa kullanılsın- AKP iktidarının toplumsal meşruiyeti giderek zayıflıyor. Buna karşılık iktidar, toplumsal meşruiyeti kaybettikçe demokrasiden, haktan, hukuktan daha da uzaklaştığı gibi, inşa ettiği otoriter rejim sayesinde devletin tüm baskı ve şiddet aygıtlarını kullanarak bu tahribatın bilançosunu da topluma dayatıyor.
Bu sadece Türkiye’ye özgü bir durum değil; kapitalizmin temel felsefesine ve 50 yıldır uygulanan birikim rejiminin (neoliberalizmin) oluşturduğu konjonktürle oldukça uyumlu. Bu bağlamda kapitalist ülkelerin hemen tümünde farklı biçim ve düzeylerde de olsa benzer süreçler yaşanıyor. Gazze’de gerçekleştirilen soykırım, ABD’nin uluslararası hukuku ayaklar altına alarak çeşitli ülkelere gerçekleştirdiği saldırı ve tehditler, Avrupa’da artan militerleşme ve yükselen şovenizm bunun örnekleri. Bir zamanlar insan hakları ve demokrasi havarisi kesilen, sistemin aparatı haline gelmiş olan kimi........
