Sürecin mantığı ne olmalı?
Kürt Özgürlük Hareketi 27 Şubat bildirgesiyle beraber yeni bir sürecin başlangıç işaretini verdi. Ardından halklar önderi Öcalan, sürece stratejik bir yaklaşımla PKK’nin feshedildiğini ve silahlı mücadele sürecinden demokratik siyaset sürecine geçiş aşamasında olunduğunu ifade etti. Yeni bir döneme geçiş için gerekli koşulların büyük ölçüde oluştuğu, meyvenin dalında olgunlaştığı ve artık kopartılması gerektiği bir zaman aralığına girildi. Ancak demokratik toplumun kendini inşa etmesi için gerekli olan tüm şartların hazır olduğu ifade edilmesine rağmen, 27 Şubat 2025’ten bu yana geçen süreçte hâlâ ikinci aşamaya geçilemedi. Peki ikinci aşama olarak tanımlanan süreç nedir ve bu sürece geçebilmek için ne yapılması gerekiyor?
Sayın Öcalan’ın son görüşmelerinde Erdoğan’a da gönderme yaparak; “Hayırlı işlerde acele etmeli” dediği ifade ediliyor. Bu uyarı, sürecin sadece Türkiye’nin iç dinamikleriyle açıklanmayacağını da gösteriyor. Ortadoğu’da hızla değişen güç dengeleri, bölgesel aktörler arasındaki rekabet, İsrail ve İran’da gitgide katılaşan rejimlerin savaş ve iç çatışma potansiyelini arttırması yeni siyasal denkleri de beraberinde getiriyor. Böylesi bir dönemde atılması gereken adımların atılmaması ve ikinci aşama için gerekli olan yasal düzenlemelerin yapılmaması içerde sürecin uzamasına, belirsizlik, güvensizlik ve kopukluk üretme riskinin artmasına neden olmaktadır. Süreci hızlandıran unsur bu nedenle sadece tarafların iradesi değil, aynı zamanda tarihsel fırsatların yarattığı zorunluluktur. İç ve dış dinamikler iki tarafı da mütekabiliyet ilkesiyle adım atmaya zorlamaktadır. Çünkü unutmamalı ki bazı fırsatlar elimize geçmişse bu bir ömür boyu bu fırsatların bizi bekleyeceği anlamına gelmez.
İkinci aşama olarak tarif edilen, şiddete dayalı siyaset döneminden demokratik toplum ve hukuk temelli bir sürece geçişi sağlamak için gerekli olan yasal düzenlemelerin hâlâ yapılmayışı neye delalet etmektedir?
Halklar önderi Öcalan ikinci aşama için “kök yasa” nosyonunu kullanarak gelişecek yasaların temel çerçeveyi belirleyen yasalar olması gerektiğine işaret etmiştir. Bu yasa illegalleştirilen ve devlet tarafından “terör” yaftasıyla yargılanan yapıların infaz düzenlemesi, ceza indirimi, silahlı güçlerin geri dönüşleri için gerekli olan izleme, tespit ve denetim gibi mekanizmaları oluşturulmasıyla geçiş süreci için gerekli hukuki düzenlemelerin yapılmasını tanımlar. Kendini fesheden PKK’nin silahlı yapılarının, tutsaklarının ve diasporada “yasa dışı” kılınmış güçlerin geri dönüp, siyaset yapma imkanlarına sahip olması; geçiş süreci için gerekli olan esas........
