menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Savaşın gölgesinde gıdanın geleceği

54 0
04.04.2026

Bilindiği üzere petrol ülkesi değiliz. İthalatçıyız. Mazotun yurtiçi dağıtımı ve yurt dışından temini ve nakliyesi için yoğun enerji harcandığı bir gerçek. Bir de üretim sürecinde, hasatta ve ürünün pazara taşınmasında yoğun mazot sarfiyatı yapılmaktadır

Türkiye’nin tarımının fotoğrafı yoğun enerji kullanımına dayalı endüstriyel tarımdır. Uygulanan bu endüstriyel tarım modelinde üretim gidilerinde ithalata bağımlıyız. Dolayısıyla halk olarak yoğun enerji kullanımına ve pervasız bir sömürüye tabiyiz

Dünya petrolünün beşte biri, gübre hammaddesinin üçte birinin bulunduğu enerji geçiş hattı, savaş nedeniyle şu an kuşatma altında. Bu durum Türkiye tarımsal üretiminin maliyetini yukarı çekerken, gıda fiyatlarının daha da yükselmesine neden olmaktadır

Türkiye tarımı içerde yanlış politikalar, dışarıda ise süren savaş nedeniyle çapraz ateş altında. Tüketiciler de sağlıklı ve fahiş fiyatlı gıdaya erişimden muzdarip.

Çünkü Türkiye’nin tarım sorunu sistem ile ilgili ve sorunların kökleri derinde. Bunun için tarım politikalarının film makarasını biraz geriye doğru sarıp, kısa bir göz attıktan sonra, günümüz üretim politikalarındaki iç ve dış dinamikli savaşına gelelim isterseniz.

Evet. Türkiye, Kurtuluş Savaşı sonrasında mekanizasyona verdiği destek ile endüstriyel tarım idmanlarına başladı.

1950’li yıllarda endüstriyel tarıma iç ve dış dinamiklerin telkinleriyle direksiyon kırdı.

1960’lı yıllarda endüstriyel tarımda gaz pedalına biraz daha sert bastı. Hızlandı.

1970’li yıllarda endüstriyel tarımda gazı daha da yükseltti.

1980’li yıllarla birlikte endüstriyel tarım kontrolünü IMF ve Dünya Bankası’na devretti. Onlar da şirketlere…

2000’li yıllarda hükümetlerin yaptığı yasal düzenlemeler ile tarım ve gıda kontrolü küresel tarım, gıda ve ecza şirketlerine geçti.

Ancak söz konusu olan, endüstriyel tarım modeli, tohumundan gübresine, mazotundan yemine kadar yoğun enerji gerektirir.

Tarımda bitkisel üretim tohum ile başlar, tohum ile biter. Bitkisel üretimde iki çeşit tohum kullanılmaktadır.

Çiftçi tohumu, tarlada veya bahçelerde yetiştirilen üründen doğrudan seçilerek ayrılan tohumdur. Dışarıdan satın alınmaz. Üretilen ürünün en iyi ve sağlıklı olanından ayrılır. Gelecek-gelen sezonda çiftçi ayırdığı kendi tohumuyla üretime devam eder. Tohumları şirket tohumlarında olduğu gibi paketleme, çuvallama ve üretildiği yerden bayiye, oradan çiftçiye nakledilmesi gerekmez. Çiftçi ürettiği ürününden ayırdığı tohumu evinden-ambarından bahçeye veya tarlaya doğrudan götürür ve eker. Enerji kullanımı sıfıra yakın düzeydedir.

Şirket tohumu, şirketlerin hibrit haline dönüştürdüğü tohumlardır. Bunlar tohumluk amaçlı ayrı yetiştirilir, paketlenir veya duruma göre çuvallanır. Şirket ambalajladığı bu tohumları satacak olan bayiye gönderir. Oradan satın alacak çiftçi gelip üretim yapacağı alana taşır. Dolayısıyla üretme, paketleme, çuvallama, depolama ve şehirler veya uluslararası nakledilmeler gereği çokça enerji kullanılır. Ayrıca şirket tohumları bir yıllık kullanılabilir. İlk yıl verim oranı yüksek olur. Şirketlerin hibrit tohumları üretilen üründen tohumluk ayrılacak olursa verimi çok düşük olur. Maliyeti karşılamaz. Bu nedenle her yıl şirketlerden satın almak gerekir. Dolayısıyla tohumluk için her yıl aynı enerjiyi kullanmak gerekir.

Bitkisel üretimde gübre kullanımı verimliliği etkiler. Gereklidir. Bitkisel ürün üretiminde iki........

© Yeni Yaşam