Akıl değişirse akış değişir

Yeni bir para çıkarmalıyız. Adı-sanı değişmeyecek. Gene TL olacak. Ama bu TL, ne zayıf TL olacak ne de güçlü TL olacak. Bunlar para değil göstergedir, beklenen işlevi görmez.

Yeni bir adı değil, yeni bir sıfatı olacak TL’nin; “itibarlı TL.” Politikanın ürettiği jeoekonomiye paralel yeni bir para sözleşmesi yapılacak. TL kur ekranından, reel ekonomiye inecek.

İtibarlı TL, itibarlı ordunun, itibarlı tarımın, itibarlı turizmin, itibarlı sanayinin, itibarlı hizmetlerin ve itibarlı finansın ve itibarlı toplumun fiyat ölçüsü, takas birimi ve servet biriktirme araçlarına erişim enstrümanı olacak.

Bu fonksiyonu değişen bir paradır. Servet biriktirme yükünü üzerine almaz. Transfer eder. İzah edeceğim ama baştan başlayayım.

TL zaten fiyat ölçüsü ve takas birimidir, diyebilirsiniz. Döviz cinsi sözleşme yasağı var, diyebilirsiniz. Ama piyasada fiyatların dolar cinsinden karşılaştırıldığı gerçeğini değiştiremezsiniz. Fiyatı TL cinsinden hatırlayamadığımızı göz ardı edemezsiniz.

Türkiye’nin TL cinsinden fiyat kıyası kayboldu. Neye niçin ne kadar ödediğimizi ve ödeyeceğimizi bilmiyoruz. Hafızamız silindi. Doğru fiyatı ödeyip ödemediğimizi anlamak için yurtdışı fiyatlarla mukayese ediyoruz. Yurtdışı fiyatlara tam hâkim olan gurbetçilerimiz, “Türkiye Euro’ya mı geçecek?” diye sorarken fiyatın içeride ve TL cinsinden yapılmadığını izhar ediyorlardı.

Edirne pazarlarına Bulgarlar akıp gelmiyorsa hele; Türkiye’nin TL’yi bırakıp başka şeye geçtiği zaten anlaşılır. Devletin artış narhı koyduğu sektörlerde dahi fiyat deliniyor.

Çünkü TL görünür değil. Dijit olarak bankaya giriyor bankadan çıkıyor. En yüksek banknot satın alma kapasitesi göstermiyor. 500, 1000, 2000, 5000 banknotlar basılıp TL’nin değerli bir kâğıt olduğunu davranışsal olarak yeniden göstermemiz gerekiyor. Esnafın bozarken zorlanacağı para lazım bize. Banknot basmayarak kayıt içi ekonomiye geçilmez.

Banknot tali mesele fakat. Asıl mesele TL ile nakit işlem yapanlara gayrimeşru muamelesi yapılırken Euro ile dolar ile piyasada........

© Yeni Şafak