Dünya şalteri yeniden kuruyor: Türkiye üretimin yeni akım merkezi olabilir mi?
Deglobalization sürecinde üretim ve tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği, ülkelerin stratejik özerklik ve arz güvenliği önceliğiyle hareket ettiği bir dönemde Türkiye, hem coğrafi konumu hem sanayi çeşitliliği hem de lojistik altyapısıyla bölgesel bir üretim ve teknoloji merkezi olma potansiyelini giderek güçlendiriyor. Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasında doğal bir üretim ve dağıtım köprüsü oluşturan Türkiye, genç ve yeniden beceri kazandırmaya uygun işgücü sayesinde bu dönüşümü kalıcı ekonomik güce dönüştürebilecek bir beşeri sermayeye de sahip. Ancak bu avantajın gerçek bir kalkınma kaldıraçına dönüşebilmesi, yalnızca coğrafi konuma değil; yeşil, dijital ve güvenilir üretim kapasitesi vizyonuna dayanıyor.
Bu nedenle ilk adım, yeşil sanayi dönüşümünün hızlandırılmasıdır. AB’nin Sınırda Karbon Düzenlemesi yürürlüğe girerken, karbon yoğun sektörlerin rekabet gücü doğrudan çevresel performansa bağlı hâle gelmiş durumda. Sanayi bölgelerinde yenilenebilir enerji kullanımını zorunlu hâle getiren düzenlemeler, enerji verimliliği yatırımlarının teşviki ve OSB’lerde güneş enerjisi santralleri, geri kazanım sistemleri ve karbon ayak izi izleme altyapıları Türkiye’nin ihracat üstünlüğünü koruması için kritik unsurlar olarak öne çıkıyor.
İkinci unsur, dijital üretim altyapısının güçlendirilmesidir. Yapay zekâ, robotik otomasyon, sensör tabanlı üretim ve büyük veri analitiği, Türkiye’nin sanayi verimliliğini sıçratabilecek araçlardır. Bu dönüşüm yalnızca büyük firmalarla sınırlı kalmamalı; KOBİ’lere yönelik dijital dönüşüm fonları, teknoloji danışmanlığı merkezleri ve yapay zekâ destekli üretim rehberleri ile tabana yayılmalıdır.
Üçüncü unsur, lojistik entegrasyonunun sürdürülebilir biçimde güçlendirilmesidir. Marmara Liman Kuşağı’nı karayolu–demiryolu–deniz yolu üçlüsünü içeren “Yeşil Lojistik Koridorları” ile desteklemek, Türkiye’yi Avrupa’ya kesintisiz ve düşük karbonlu tedarik zinciriyle bağlayan bölgesel bir omurgaya dönüştürebilir. Uzun vadeli sanayi ve........
