menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Gördüğüm şey beni nasıl bir gören hâline getiriyor

52 0
03.11.2026

Gördüğüm şey beni nasıl bir gören hâline getiriyor

Bir önceki yazımızda, Didi-Huberman’ın görmenin gözde bitmeyişi ile sûretin de hakikatin kendisi hâline gelmeyişini “bambaşka bir ontolojik zeminden ve maharetle” problemleştirdiğini belirterek, bu bağlamda onun mezar örneğine kendi anlayışımızdan baktığımızda görünenden onda göze verilenin taş – yüzey – hacim ve biçim; nazara açılanın ise yokluk – ölüm – hatıra – kayıp – öte – görünmeyen zincirine tabi olduğunu ilk husus olarak iletmiştik.

Fakat burada şu hatırlatmayı yapmamız gerekir. Didi-Huberman bize görünmeyenin ne olduğunu söylemez; yalnız görünürün kendisinden ibaret olmadığını iletir. Bizim dillendirdiğimiz anlayış ise tam bundan sonra başlar.

Dolayısıyla Didi-Huberman’dan alabileceğimiz ilk önerme, “Sûret, kendisini gösterirken kendisinde olmayanı da düşündürebildiği için sûrettir.” şeklinde olacak, ancak nazarın nizamı esasında buna şu ikinci cümleyi eklememiz gerekecektir: Nazar, sûretin kendisi olmadığını bilerek onda açılan mânaya yönelir. İşte Didi-Huberman’ın görmesiyle bizim nazarımızın ayrıldığı ilk eşik budur.

Didi-Huberman’ın problemleştirdiği ikinci husus şudur: Ona göre insan, görmenin yarılmasına tahammül etmekte zorlanır ve iki kaçış yolu üretir: a) İnanç: Görünmeyeni hemen bir anlamla doldurur. b) Totoloji: “Gördüğüm yalnız gördüğümdür.” diyerek görünmeyeni iptal eder.

Buna, onun terminolojisine tercüme etmeden ama nazarın nizamına mahsus bir bakışla yaklaştığımızda üçüncü bir imkân belirir: Sûrette kalmamak ama sûreti de iptal etmemek! Ki bu,........

© Yeni Şafak