Küresel siyasetin en kırılgan hatlarından biri olan ABD-İran ilişkileri, İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenen tarihi ve bir o kadar da sancılı bir zirveye sahne oldu. 

Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen, yaklaşık 18 saat süren yoğun ve gerilimli ilk tur görüşmeleri dün tamamlandı. 

Tarafların masadan "cesaret verici bir ilerleme" ve nihai bir anlaşmayı hedefleyen 60 günlük bir yol haritası ile kalkması diplomatik bir başarı gibi görünse de arka planda yaşananlar, sürecin ne denli pamuk ipliğine bağlı olduğunu gözler önüne seriyor. 

ABD Başkanı Trump'ın müzakereler sürerken savurduğu sert tehditler karşısında İran heyetinin masayı terk etmesiyle sarsılan zirve, doğrudan diyalogdan arabulucular vasıtasıyla yürütülen dolaylı bir diplomasiye evrilerek tamamlanabildi.

Masadaki kazanımlar ve petrol yaptırımlarının esnetilmesi

Cenevre'deki müzakerelerin ilk turu sonunda Tahran'a dönen İran'ın üst düzey heyeti, özellikle ekonomik ve teknik kazanımlar konusunda somut adımlarla masadan ayrıldı. 

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Merkez Bankası Başkanı Abdulnasır Hemmati'nin açıklamalarına göre, taraflar arasında daha önce imzalanan İslamabad Mutabakatı çerçevesinde önemli maddelerde uzlaşı sağlandı.

Bu uzlaşının en somut ekonomik çıktısı, ABD Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi'nin (OFAC) İran'ın petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımları geçici olarak askıya alacak bir muafiyet tanımayı kabul etmesi oldu. 

Hemmati, petrol ihracatının zaten sürdüğünü ancak bu muafiyet sayesinde artık yaptırımların getirdiği ek maliyetler olmadan, daha rahat bir ekonomik hareket alanı bulunacağını belirtti. 

Bunun yanı sıra, Katar bankalarında dondurulmuş olan İran varlıklarının serbest bırakılmasına yönelik mekanizmaların ele alınması ve deniz ablukasının kaldırılması, Tahran'ın masadaki öncelikli şartlarının karşılık bulmaya başladığını gösteriyor.

Buna karşılık Washington yönetimi de kendi stratejik hedefleri doğrultusunda önemli bir adım attı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerini yeniden........

© Yeni Mesaj