Türkiye-Pakistan-S.Arabistan Paktı’na farklı bir bakış açısı
Tarihin belli dönemlerinde ve bir kaç ülkenin bir araya gelmesi ile kurulan paktların, ne maksatla ve hangi ülkelerin tehdit olarak görmesi sonucu gerçekleştirildiği sorusuna yanıt aramak ve bulmak, çok daha sağlıklı olacaktır.
Paktların oluşmasından önce bence sorgulanması gereken husus şu olmalıdır.
Bilindiği üzere tüm devletler için, dost ve düşman tanımı söz konusudur.
Kurulan paktların da bu tehdit algılamasına göre şekillendiği, bilinen bir gerçektir.
Bizim tarihimizde ve özellikle de Cumhuriyet dönemi sonrası kurulan paktların, ne maksatlarla kurulduğuna ve hangi devletleri tehdit olarak algıladıklarına bir göz atalım.
İlk olarak bakacağımız pakt, 'Balkan Paktı'dır.
Atatürk'ün öncülüğünde 9 Şubat 1934'te Atina'da Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanan Balkan Paktı, üye ülkelerin sınırlarını karşılıklı olarak güvence altına alan bir barış ve güvenlik anlaşmasıdır.
Bu paktın amacı ise, İtalya ve Almanya'nın bölgedeki yayılmacı politikalarına karşı Balkanlar'da güvenlik sağlamaktı.
Dikkat ederseniz bu paktın hedefinde veya tehdit algısının odağında, Rusya gibi ilişkilerimizin çok iyi olduğu süper güç konumunda ki bir devlet yoktu.
Atatürk özellikle Rusya ile ilişkilere çok önem vermiş ve kendisinden sonrada bu ilişkilerin aynen sürdürülmesi tavsiyesinde bulunmuştu
Bu paktın 2.Dünya Savaşı nedeniyle dağıldığını ve daha sonra yeniden inşa edildiğini görüyoruz.
Ama bu Paktla bir önceki pakt arasında çok önemli bir fark vardı.
Neydi bu fark birlikte inceleyelim.
1953 Balkan Paktı:
Tarih, 28 Şubat 1953, Ankara.
Üye Ülkeler: Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya.
Dikkat edilirse Romanya bu Pakta alınmamıştır.
Paktın kuruluş amacı:
Sovyetler Birliği'nin Doğu Avrupa ve Balkanlar üzerindeki baskısına ve tehdidine karşı caydırıcılık sağlamak.
Atatürk döneminde tehdit kimdi ve şimdi neden Rusya tehdit olarak algılanmıştı.
1953 yılındaki Balkan Paktı'na Romanya'nın alınmamasının temel sebebi, bu ülkenin Sovyetler Birliği'nin kontrolünde bir Doğu Bloğu devleti olmasıydı.
Yani Menderes döneminde, Amerikalıların dayatmaları sonucu dost ve........
