Doğuş Engin – Klinik Psikolog | Trafik Psikolojisi

Sabah işe giderken sakin bir insansınız. Trafik dışında saygılı, kontrollü ve anlayışlı biri…

Ama direksiyon başına geçtiğinizde bir şey değişiyor.

Daha sabırsız, daha tepkisel, daha agresif birine dönüşüyorsunuz.

Neden trafikte insanlar, günlük hayattaki kişiliklerinden farklı davranır?

Neden normalde yapmayacakları davranışları direksiyon başında yaparlar?

Bu sorunun cevabı, insan psikolojisinin derinlerinde yatıyor.

1. Anonimlik: “Beni Kimse Tanımıyor” Etkisi

Psikolog Philip Zimbardo’nun (1969) ortaya koyduğu deindividuation (bireysellik kaybı) teorisine göre, insanlar kimliklerinin görünmez olduğu ortamlarda daha kontrolsüz davranabilirler.

Arabanın içi tam olarak böyle bir ortamdır.

Sosyal sorumluluk azalır

Davranışlar daha impulsif hale gelir

Yolda birine bağırmak, hakaret etmek…

Bunu yüz yüze yapar mısınız? Büyük ihtimalle hayır.

Ama direksiyon başında bunu yapan binlerce insan var.

Çünkü o an “siz” değil, anonim bir sürücüsünüz.

Araç kullanmak sadece bir ulaşım değil, aynı zamanda psikolojik bir güç hissi yaratır.

Araştırmalar, bireylerin araç içinde kendilerini daha güçlü ve kontrol sahibi hissettiklerini göstermektedir (Shinar, 2017).

Kuralları esnetmeye neden olur

Riskli davranışları tetikler

Normalde sıraya giren bir kişi, trafikte neden emniyet şeridini kullanır?

Çünkü araç içinde kendini daha “öncelikli” hisseder.

3. Duygusal Boşalma Alanı Olarak........

© Yeni Düzen