Aile şirketleri karmaşık yapılardır. Bu karmaşıklığa neden olan birçok faktör söz konusu olmakla birlikte, işin içinde yer alan bireylerin birden çok rolleri ile etkinlik göstermeleri, karmaşıklığın başlıca nedenlerindendir. Aile şirketinde bir aile üyesi, hem girişimci olma sıfatıyla işin patronu konumunda, hem işleri yönetme durumu ile yönetici hem mal sahibi hem de aile üyesi rollerinin hepsini oynayabilir. Liderin dışındaki aile üyeleri de bu rollerin tamamını ya da bir kısmını yerine getirmeye çalışırlar. Bir bireyin aynı ortamda birden çok rolü yerine getirmeye çalışması da psikolojide “rol çatışması” olarak bilinen sıkıntılara neden olabilmektedir. Başka herhangi bir işletmede de rol çatışmaları yaşanabilir ama aile şirketinin özellikle tepesindeki insanların zaman zaman yaşadıkları rol çatışmaları çok daha yoğun hatta bazen de yıkıcı olabilmektedir. Örneğin, yönetim kurulu başkanı hem işletmenin tepe sorumlusu olarak kurumun çıkarlarını gözetmek hem de ailenin lideri ya da bir üyesi olarak aileyi düşünmek durumundadır. Kişi işin gerekleri olarak kimi zaman yeri geldiğinde kardeşini bile uyarmak, yanlışları hatırlatmak durumundadır. Belki işini değiştirmek, kişisel gelişimi için onu yermek durumunda kalınabilir. Çünkü, iş bunu gerektirebilir. İş yerindeki rolü nedeniyle böyle hareket eden bir lider, ailedeki rolü nedeniyle bu duruma üzülebilir, sıkılabilir.

Aile şirketindeki rol çatışmaları temel iki alanda karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan birisi kişilerin aile, mülkiyet ve işletme bakımından yaşadıkları rol çatışmalarıdır. Diğeri ise yönetim bakımından yaşanan rol çatışmalarıdır.

Aile şirketlerinde çalışan ya da çalışmayıp hissedar olan kişiler, kimi zaman yoğun çatışmalar yaşayabilirler. Bu çatışmalar aynı zamanda oynanmak zorunda kalınan eş değer rollerin önceliklerinin belirlenememesi ya da bu rollerin karışmasından kaynaklanabilmektedir. Örneğin aile şirketinde çoğu zaman aile üyesi olmak her türlü tasarruf için yeterli gibi algılanmakla birlikte uygulamada çoğunlukla böyle değildir. Dolayısıyla sadece aile üyesi olup hissedar olmayanlar olabileceği gibi, aile üyesi hissedar olup ancak iş ortamında yer almayan, iş ortamında yer aldığı halde yönetim........

© Yeni Birlik