Aracın var mı? Derdin var: Devlete pay, şirkete kâr, millete kazık…
Ankara’da bir araç muayene istasyonunda yaşanan tartışma, polis memuru Melih Okan Keskin’in ölümüyle sonuçlandı. Keskin ailesine ve kahraman polislerimize sabır diliyorum. Melih kardeşimizin mekânı cennet olsun.
Milletimizi üzen bu trajik ölüm, yıllardır konuşulan ama bir türlü tartışmanın merkezine oturmayan bir soruyu yeniden gündeme getirdi:
Araç muayene ücretleri ve tekelleşme…
Türkiye’de milyonlarca araç sahibinin zorunlu olarak gittiği muayene sisteminin arkasında kimler var ve bu sistem neden tek bir şirket modeline dayalı?
TÜVTÜRK modeli: Tekel ve yabancı ortaklı yapı
Türkiye’de araç muayene hizmeti, 2004 yılında özelleştirme kapsamında özel sektöre devredildi ve imtiyaz sözleşmeleri ise 15 Ağustos 2007’de imzalandı.
Kamu tekeli niteliğindeki bu sistem, tek operatörlü bir modelle milyonlarca araç sahibinin zorunlu olarak başvurduğu bir özel sektör tekel yapısı oldu.
TÜVTÜRK sistemi 2007’den 2027’ye kadar tam 20 yıl boyunca özel sektör tarafından işletilmiş olacak.
Bu yapı içinde Alman TÜV SÜD ve Doğuş Grubu’nun yanı sıra İngiltere merkezli yatırım fonu Bridgepoint Capital da ortak olarak yer aldı.
2025’te yapılan yeni ihale teknik olarak sonuçlandı ve 2027–2047 dönemi için MOI Ortak Girişim Grubu kazanan taraf oldu; ancak sözleşmenin yürürlüğe girmesi için Rekabet Kurulu, Danıştay ve Cumhurbaşkanı onay süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.
Sistem öyle kuruldu ki, araç sayısı arttıkça gelir de otomatik arttı. Ekonomik krizlerden etkilenmeyen, rekabeti olmayan, alternatifi bulunmayan bir model oluştu.
2027’de yeni dönem: MOI konsorsiyumu
Mevcut sözleşmeler 14 Ağustos 2027’de sona erecek. Yeni dönemde araç muayene hizmetlerini MOI Ortak Girişim Grubu devralacak.
Bu grubun yapısı ise çok uluslu bir ortaklıktan oluşuyor:
Yani 2027’den sonra Türkiye’de araç muayene sistemi, Türk, İsveç, İspanyol ve Arjantin ortaklı bir konsorsiyum tarafından yürütülecek.
Itversia Gestion – İspanya
İspanya, Avrupa’da araç muayene sisteminin en yaygın ve köklü olduğu ülkelerden biri. Ülkede muayene hizmetleri “ITV” adı verilen sistemle yürütülüyor ve onlarca yıldır özel şirketler tarafından işletiliyor.
VTV Norte – Arjantin
Arjantin’de araç muayene sistemi “VTV”........
