Osmanlı’nın yıkılmasına İttihatçılar sebep oldu (1)

Prof. Dr. Yusuf Özertürk 

1-YENİ OSMANLILAR (GENÇ OSMANLILAR)

*Genç Osmanlılar (Yeni Osmanlılar) Sultan Abdulaziz döneminde Haziran 1865’te İstanbul’da gizli bir cemiyet olarak kuruldu. Namık Kemal, Ziya Paşa, Şinasi ve Ali Suavi önde gelen isimlerdi. Bürokratik idareye karşı bir muhalefet hareketiydi. Amaçları; Bir Anayasa yapmak, Padişah’ın yetkilerini kısıtlamak ve Meşrutiyet’i ilan etmekti. Mithat Paşa da bu fikirleri benimseyenler arasındaydı. Genç Osmanlılar çıkardıkları gazetelerde (Tasvir-i Efkar, Hürriyet, Muhbir, İbret, vs) Sarayın idari politikalarını çok sert eleştirmeye başladılar. Yazdıkları makaleler ve sahneledikleri oyunlarla (Vatan yahut Silistre-Namık Kemal) halkı yönetime karşı kışkırtmaya başladılar. Bunun üzerine Saray yönetimi tarafından taşraya sürgün edildiler. Sürgünler ve baskılar üzerine. 1867 Mayıs ve Temmuz’unda Ali Suavi, Ziya Paşa ve Namık Kemal Avrupa’ya (Paris, Cenevre ve Londra) kaçtılar. Genç Osmanlılar Avrupa’da Muhbir ve Hürriyet gibi gazeteler çıkararak Sultan Abdulaziz yönetimine muhalefete devam ettiler. 

Genç Osmanlılar, kendilerine muhalif olan Sadrazam Âli Paşa’nın ölümü üzerine ve yeni Sadrazam Mahmut Nedim Paşa döneminde çıkarılan genel aftan yararlanarak 1871-72 yıllarında peyder pey İstanbul’a dönüş yapmışlardır. Genç Osmanlılar 1872’de Mithat Paşa’nın başkanlığında yeniden faaliyete geçtiler. Sultan Abdulaziz’in son dönemlerinde ekonomi bozulmuş, 1875’de Bosna-Hersek, romanya, Karadağ, Sırbistan ve Mısır’da Osmanlı’ya karşı isyanlar çıkmıştı. 1876 Nisan’ında çıkan Bulgar isyanlarında Müslüman ahali isyancılar tarafından katledildiler. Bu olaylar üzerine Mithat Paşa, serasker Hüseyin........

© Yeni Akit