Orta Doğu’daki gerilimi hâlâ bölgesel bir çatışma veya klasik bir sınır anlaşmazlığı olarak okuyanlar varsa, fena hâlde yanılıyorlar. Bugün karşı karşıya olduğumuz tablo, harita üzerindeki askerî hareketliliğin çok ötesindedir. Mesele bir füze menzili değil; küresel ekonomik nizamın şah damarına dayanan bir baskıdır. O damar ise coğrafyanın dünyaya sunduğu en kritik ve en kırılgan geçit: Hürmüz Boğazı...

Dünyadaki gübre arzının yaklaşık üçte birinin bu dar geçitten taşındığı gerçeği, krizin boyutunu yakıttan tabağımıza kadar taşır. Petrol ve doğalgazı bir anlığına denklemden çıkarsak bile, tek başına bu veri dehşet vericidir. Hürmüz’de yaşanacak bir tıkanma, yalnızca akaryakıt istasyonlarını vurmaz; doğrudan küresel gıda güvenliğini hedef alır. Gübre pahalanırsa tarımsal verim düşer; verim düşerse arz azalır; arz azalırsa fiyatlar kontrol edilemez bir hızla yükselir. Bu bir zincirleme reaksiyondur: Enerji krizi, kısa sürede kitlesel açlık riskini tetikleyen bir gıda krizine evrilir. Sosyal istikrarın temeli olan erişilebilir gıda, bugün Hürmüz'deki gemilerin güvenliğine emanettir.

Eskiden kriz denince akla sadece petrol ve petrodolar düzeni gelirdi. Ancak 21. yüzyılın enerji mimarisi kökten değişti. Avrupa ve gelişmiş ekonomiler, karbon ayak izini azaltma çabasıyla kömürden kaçarken, kendilerini devasa bir LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) bağımlılığının içinde buldular.........

© Türkiye