menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Üçüncü füzenin taşıdığı sorular...

49 0
14.03.2026

İran topraklarından Türkiye’ye atılan üçüncü füze de NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından havada imha edildi. Bu füzelerin mahiyeti tam olarak nedir? İsrail provokasyonu mu yoksa İran’ın savrulması mı?

Evet, İran çok büyük bir saldırı altında… Ve bu saldırının daha ilk gününde, devlet yöneticilerinin büyük bir kısmını kaybederek tam bir şok yaşadı. Bu gelişmeler üzerine merkezî karar alma fonksiyonları devre dışı kaldığı için, “mozaik savunma sistemine” geçmek mecburiyetinde kaldı. Bu sebeple eyaletlerdeki askerî komuta merkezlerine yetki verilerek her birliğin kendi şartlarında ve kendi inisiyatifiyle ülkeyi savunma görevini ifa etmesi kararlaştırıldı. Bu şartlarda koordinasyonu sağlamak hiç de kolay değil. İran coğrafi olarak geniş bir ülke. Türkiye’nin iki katı yüzölçümüne sahip. Nüfusu 90 milyonu aşkın. Dolayısıyla zaten normal zamanlarda bile tam manasıyla kontrol ve istikrarın sağlanamadığı bir ülke. Ülkede hâkim olan rejimin karakteriyle de doğrudan ilgili bir durum… İran’da birbirine paralel yürüyen iki sistem söz konusu. Malum olduğu üzere, dinî hiyerarşi yapı esas yetkiyi elinde bulunduruyor. Yani en üst makamdaki dinî lider, onu seçen; denetleyen ve gerektiğinde görevden alma yetkisi bulunan, “Uzmanlar Meclisi-Meclis’i Hubregân” ile Anayasayı Koruyucular Konseyi (Şûray-ı Nigehban) ve Düzenin Yararlarını Teşhis Konseyinin (Mecmay-ı Teşhis-i Maslahat-ı Nizam) yer aldığı yapı ipleri elinde bulunduran asıl güç merkezi. Bunun yanında Cumhurbaşkanı, Meclis ve Bakanlardan oluşan seküler-dünyevi sistem diyebileceğimiz yapı var. Silahlı kuvvetler de ikili sisteme paralel yapıda. Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin savunmasında en etkili güç pozisyonunda. İran’ın bir de klasik ordusu var (Artış-ı İran). Ancak güç ve etki bakımından ikinci planda kalıyor. İran’da bir de milis gücü olarak, devrim rejimine takviye kuvvet olan Besicler var. Sayısı oldukça kalabalık. Beş milyonun üzerinde…

Bu izahı yapmamızın sebebi........

© Türkiye