menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Issız adaya düşenlerin yoldaşı ekmek ağacı

19 0
30.05.2026

Yeşilken içi beyazdır, patatese benzetilir. Fırına atılınca kumpir olur, koku ve dokusuyla ekmek hissi verir. Bırakırsanız kavun gibi irileşir, tatlanır, ballanır ve kaşık kaşık yenir.

Karadenizli bir abimiz anlatmıştı: Çocukluğumda Sürmene’ye takalarla gidip gelirlerdi. Bir defasında dedem İstanbul’dan karpuz getirmiş, henüz tanışmamışız, bildiğimiz şey değil. Yemekten sonra çıkarıp sürpriz yapacak, torunları şaşırtacak. Selamlaşma kucaklaşma derken sofraya oturduk bitirdik, duamızı ettik. Nineme “ha o sepette bir karpuz vardı getur de yiyalım” dedi. -Karpuz da nedur?-Büyük bir meyve aha bu kadar. -Ay ben oni karakabak sanmış haşlamiş idim suda.Bakıyorlar karpuz erimiş gitmiş, su kesilmiş âdeta. Demek ki henüz Adana’dan Trabzon’a mal götürelemiyor o sıra.Pazarda “bu dometeslerin rengi niye boz bulanık” diye çıkışan bir kadına, pazarcı “o domates değil hanım, Trabzon hurması” demişti hiç unutmam. Şimdi her yerin meyvesi her yerde, Anadolu’yu da aştık, Afrika ve Pasifik’e açıldık hatta. Tamam fakir fukaramız var ama ananas, avokado, çarkıfelek, altın çilek, tatlı patates, misket limon, Hindistan cevizi, demirhindi, Frenk üzümü, pepino, papaya, pomela, pitaya, aronya, salacca, karambola, mango, mongasten, guava, kewano, granadilla, durian, rambutan, liçi, çiku, ejder, kumkat, hünnap, kaju ve kaktüs inciri giren evler artıyor. Bu tropikal meyvelerin bir kısmı güney sahillerimizde de yetiştiriliyor ayrıca.

Ben seyyah hatıralarına meraklıydım “ekmek ağacı” tabiri ile karşılaşırdım sıkça. Ekmeği yapılan bir meyveydi galiba... Kesin unu olmalıydı, tahıl gibi bir şey miydi, kestaneye mi benziyordu yoksa?O zamanlar ansiklopedilere ulaşmak zor, öğretmenler de aksi ve buyurgan, ünite harici soru almaz asla.Ama ben bir şeyler toparladım, sizi koymayacağım merakta. Yıl: 1686. Yer: Guam. William Dampier adlı bir araştırmacı zikrolunan meyve üzerinde çalışır ve adını “breadfruit” (ekmek meyvesi) koyar. Fideleri götürüp başka yerlere diker (1686) verim de alır ama beklediği alakayı göremeyince hevesi kaçar.........

© Türkiye