Yapay zekânın kapıları birer birer kapanırken kapının önünde beklemek yerine anahtarı kendimiz yapabiliriz. Birkaç iyi haber var.

İyi haberin birincisi, dünyanın öbür ucundan geliyor. Kapalı yapay zekâ kapıları yükselirken, onlara paralel çözümler açık dünyada büyüyor. Çin'in DeepSeek, Qwen, GLM ve Kimi gibi modelleri ile Fransız Mistral, "açık ağırlık" denilen bir yolu seçti: Modelin öğrenilmiş zekâsı internette herkese açık; indirirsiniz, kendi veri merkezinizde, hatta güçlü bir kişisel bilgisayarda çalıştırırsınız ve o andan itibaren musluğun başında kimse yoktur. Daha birkaç yıl önce bu modeller öncülerin epey gerisindeydi; bugün aradaki fark birçok karşılaştırmada aylar mertebesine indi. Bazı ölçümlere göre dünyada yapay zekâya yazdırılan yazılım kodunun neredeyse yarısı artık açık modellerden akıyor. Kapıyı kapatanın gücü, ancak içerideki teknoloji dışarıdakinden açık ara üstünse sürer; şimdi ise o ara kapanıyor.

İyi haberin ikincisi ise kendi evimizden. Türkiye bu işe seyirci kalmadı. TÜBİTAK BİLGEM'in geliştirdiği BİLGE, 1 milyardan 122 milyara uzanan ölçeklerde tasarlanan, Türkçenin yapısı ve kültür mirası üzerine kurulmuş bir milli model ailesi olarak kullanıma açılmak üzere; kültürel çeviri gibi bizim için hayati alanlarda küresel modellere karşı ciddi bir üstünlük iddiası taşıyor. Özel sektör tarafında ise VNGRS'nin geliştirdiği Kumru, yarım terabaytlık Türkçe veriyle sıfırdan eğitildi;........

© Türkgün