Η 25η Μαρτίου 1821 στα απομνημονεύματα των Αγωνιστών
Του ιστορικού Χρήστου Στρυφτου
Η εθνική επέτειος της 25ης Μαρτίου του 1821 αποτελεί μέχρι και σήμερα το ιστορικό ορόσημο στην συνείδηση των Ελλήνων για την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Πέραν τούτου τα τελευταία χρόνια η ίδια η εθνική επέτειος έρχεται συχνά πυκνά ως σημείο αντιπαράθεσης σε ιστορικό και πολιτικό κυρίως επίπεδο. Σε αυτή την διαφωνία με υψηλή ένταση και πόλωση συμμετέχουν άκρως ιδεοληπτικά ορισμένοι εκπρόσωποι της αριστερόστροφης - μαρξιστικής σχολής ιστορικών από την μια και από την άλλη κάποιοι εκφραστές της εθνικιστικής ιστοριογραφίας. Οι μεν πρώτοι παθιασμένα επιδοκιμάζουν τον εθνικό και θρησκευτικό χαρακτήρα της Επανάστασης, δικάζοντας στο «ειδώλιο του κατηγορουμένου» τον Παλαιών Πατρών Γερμανό και οι δεύτεροι δε αρέσκονται στους βερμπαλισμούς υποστηρίζοντας ατεκμηρίωτα εθνικιστικά μυθεύματα της 25ης Μαρτίου. Ένθεν κι ένθεν αδιαφορούν για την ιστορική αλήθεια και συμπεράσματα που φέρνουν στο φως πρωτογενείς πηγές της εποχής.
Η 25η Μαρτίου αποτυπώνεται στα απομνημονεύματα που έγραψαν οι ίδιοι αγωνιστές της Επανάστασης κι εκδόθηκαν μεταπολεμικά. Τα απομνημονεύματα αποτελούν ιδιαίτερα τεκμήρια παρουσιάζοντας σημαντικές μαρτυρίες κι αναφορές που δεν μπορούν να αλλοιωθούν από κανέναν ιδεολογικό φανατισμό ή πολιτικό δογματισμό.
Για την 25η Μαρτίου του 1821 αναφέρει λοιπόν ο Γέρος του Μωριά Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματά του υπαγορεύοντας στον υπασπιστή του ότι, κατά τα ξημερώματα βρίσκονταν στο χωριό Σκάλα της Μεσσηνίας και ξεκίνησε να ξεσηκώνει τους Αρκάδες χωριανούς ενώ πήγαινε προς το χωριό Δερβένι Μεγαλόπολης. Την ίδια μέρα του Ευαγγελισμού μας αναφέρει ο Κολοκοτρώνης ότι στα περίχωρα του Λεονταρίου Αρκαδίας σημειώθηκε μια αψιμαχία μεταξύ των Τούρκων τοποτηρητών της περιοχής και κάποιων Ελλήνων με μια μικρή ήττα για τους δεύτερους. Ο Κολοκοτρώνης ευθύς αμέσως προτρέπει με στρατηγικές συμβουλές τους ηττημένους να πολιορκήσουν τους Τούρκους στην Τριπολιτσά. Έπειτα σημειώνει πως συγκεντρώνεται μια αντίπαλη δύναμη χιλιάδων πολεμιστών και ζώων στην βρύση Σουλτίνα στην Ανδρίτσαινα ενώ την ίδια μέρα αρχίζουν ενέργειες για να πολιορκηθούν οι Τούρκοι εγκλωβισμένοι στο Νιόκαστρο, στην Πάτρα, στο Καστέλι, στο Ναβαρίνο, στην Μεθώνη και στην Κορώνη. Οι Τούρκοι της Γαστούνης αναφέρει ο Κολοκοτρώνης ότι πολιορκήθηκαν στο Χλουμούτσι από τους Έλληνες Γαστουναίους με αρχηγό τον........
