İRAN-ABD İSRAİL SAVAŞI VE TÜRKLER

Türk Devletleri Teşkilatı: İran Faktörü

Türkiye ile İran arasında ilişkilerin en zirvede olduğu dönemlerde dahi iki devlet arasında rekabet hep olagelmiştir. Türk-Fars rekabetinin ana sebepleri arasında Kafkasya, Ortadoğu ve Orta Asya’da kültürel, ekonomik, stratejik vb. söz sahibi olma ve daha da önemlisi Türk-Fars rekabetinin arka planında İslam dünyasında tarihten gelen prestijli konumunu devam ettirme çabaları bulunmaktadır.

İranda yaşanan son gelişmelerde her ne kadar dış kaynaklı desteklerin etkisi görülse de toplum kesimlerinde rejime karşı yarım asırdır güçlenen dip dalganın sesini yansıtması açısından önemlidir.

Tarihi ve etnik nüfus bilgileri net bir şekilde ortaya çıkarmıştır ki İran sınırları içinde yaşayanların `’ı Türklerden oluşmaktadır.

Tarih boyunca İran’da kurulan devletlere bakıldığında Sasaniler sonrası başlayan süreçten 1925 yılına kadar İran’ı Türkler yönetmiştir. İran’da Selçuklulardan itibaren Türk devletlerinin varlığı söz konusundur. Özellikle Safevi Türk Devleti döneminde Türkçe zirveye ulaşmış Türkçe’nin önemli örnek metinleri oluşturulmuştur. Bu tarihi, kültürel ve etnik gerçekler siyasi baskılara rağmen İran’da Türk kültürünün hakimiyetinin birer kanıdıdır. İran’da ekonomi, yüksek kültür Türklerin hakimiyetindedir. Buna rağmen İran özellikle 1953 Musaddık Devrimi ve 1979 Humeni devrimi sonrası Türkleri yok sayma politikası benimsemiş bu durum İran’ın iç yapısındaki rejim karşıtı kırılganlıkları artırmıştır.

İran’ın bölgede 1979 sonrası devrimi yayma (Şia-Fars) politikası başta Alevi Türkler tarafından tepkiyle karşılanmıştır. Zira İran rejimi demokratik, kültürel ve insan hakları konusunda daha çok Fars milliyetçiği anlayışıyla yaklaşım sergilemiş bu durum İran nüfusunun çoğunluğu tarafından rejimin dayattığı baskılar olarak algılanagelmiştir.

İran’da halen yaşanan ve bundan böyle daha da artarak devam edeceği anlaşılan demokratik, ekonomik ve kültürel hakların kazanlıması gibi iç taleplerin sesi bundan sonra daha da yükselecektir.

İran Türklerin kadim coğrafyasıdır. Saka Türklerinin M.Ö VII. yüzyılda bölgeye geldikleri bilinmektedir. Bölgede farklı........

© tarihistan.org