Το πρώτο έτος της δεύτερης θητείας του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επιφέρει βαρύ πλήγμα στο κράτος δικαίου. Η δεύτερη κυβέρνησή του αρνείται να δεσμευτεί από τους νόμους που ψηφίζει το Κογκρέσο. Το ρητορικό θεμέλιο είναι ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι έχει λαϊκή «εντολή» με την (οριακή) εκλογική νίκη του τον Νοέμβριο του 2024. Παρότι στο πλαίσιο του συνταγματικού συστήματος των ΗΠΑ οι πρόεδροι ασκούν εξουσία εντός των ορίων που θέτουν οι νόμοι της χώρας, η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να διαλύσει και τους δύο πυλώνες του κράτους δικαίου – την προβλεψιμότητα που υποτίθεται ότι διασφαλίζει το γραπτό, θεσπισμένο δίκαιο και την αρχή ότι οι αξιωματούχοι δεσμεύονται από αυτό το σύνολο κανόνων όσο και οι απλοί πολίτες.

Η ρητορική Τραμπ περί «εντολής» αποτελεί χρήσιμο σημείο εκκίνησης για να σκεφτούμε τι μας περιμένει. Τα κεντρικά ερωτήματα που θα διαμορφώσουν όχι μόνο τη δεύτερη διακυβέρνησή του, αλλά και τις ολοένα και πιο ζοφερές προοπτικές της αμερικανικής δημοκρατίας, θα εξαρτηθούν από το πόσο μακριά θα ωθήσει ο πρόεδρος αυτόν τον ισχυρισμό.

Για να δοθεί απάντηση, πρέπει να εξετάσουμε πώς το όραμα μιας απεριόριστης εντολής έχει χρησιμοποιηθεί έως τώρα για να αποδομήσει το κράτος δικαίου. Η ιστορία αφορά λιγότερο τον ίδιο τον πρόεδρο και περισσότερο τα άλλα θεσμικά όργανα, που υποτίθεται ότι λειτουργούν ως αντίβαρα στην εκτελεστική εξουσία. Ασφαλώς η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει ελάχιστη εποπτεία ή αντίσταση από το Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Ρεπουμπλικανών. Ωστόσο ο σημαντικότερος ίσως παράγοντας που επιτρέπει την........

© Ta Nea