Diğer

22 Ocak 2026

Desen: Selçuk Demirel

Orduların yapılandırılmadığı, silahların üretilmediği, füzelerin alınıp satılamadığı, savaşın hiçbir hukuk sistemi tarafından olağan karşılanmadığı, her durumda suç sayıldığı ve çıkmasına olanak tanınmadığı bir dünya istemekte ısrar etmek yerine…

Hangi savaşta hangi ülkenin kiminle iş birliği yapmasının ne sonuçlar doğuracağını hesaplamayı, farklı değerler ve niyetler ekseninde kutuplaşan taraflardan birinin yanında olmayı diğerinin yanında olmaya yeğ tutmayı ve bunun gerekçelerini idealist ya da ulvi dayanaklarla savunmayı tercih ettiğiniz sürece aradığınızı varsaydığınız o “barışa” asla ulaşamazsınız.

İkinci Dünya Savaşı sırasında sözde uygar bir dünyanın kapıldığı barbarlık ve gaddarlık girdabına dayanamadığı için intihar eden Stefan Zweig “Dünün Dünyası” adını verdiği anı kitabında büyük tarihsel dönüşümlerin başlangıcını, o dönemde yaşayanların hiçbir zaman göremediğini söyler.

Çünkü dünyayı değiştirecek siyasal dönüşümler başladığında aydınlar da olaylara normal zamanların mantığıyla bakarlar ve olan biteni genel bir alışkanlık hatta iyimserlik algısıyla yorumlarlar.

Bunun en vahim örneği Hitler’in yükselişi sırasında Zweig’ın da dahil olduğu aydınların tehlikeyi fark etmeyişidir.

Hitler Kavgam’ı 1923-1926 yılları arasında yazmıştır ve kitabı okuyanlar yazdıklarının içeriğiyle ilgilenmek yerine üslubuyla dalga geçmeyi tercih etmişlerdir.

Dönemin gazeteleri Hitler’in ciddiye alınmaması gereken biri olduğunu ve bu hareketin kısa sürede çökeceğini varsayarak kamuoyunu yatıştırmayı görev bilmiştir.

Aydınlar hukuka ve demokrasinin kurumlarına olan güvenleri nedeniyle tehlikeyi hafife almış, milliyetçi coşkunun ve güçlü bir propagandanın işi hangi noktalara kadar götürebileceğini öngörememişlerdir.

Zweig bu yaklaşım yüzünden aydınların özgüveninin kolaylıkla körlüğe dönüşebildiğini gözlemler.

Kendisinden ders alınmamasıyla ünlü olan tarih, tekerrürden haz duyar. Kötüler hep........

© T24