Nisan başında elektriğe yeniden yapılan zam konusunda Elektrik Mühendisleri Odası kapsamlı bir açıklama yayınladı. Bu açıklamadaki -aşağıya aldığımız- tablodan da görebileceğiniz üzere, enerji üretim bedeli son 5 yılda yüzde 24,5 (son 1 yılda ise yüzde 0) artarken, özel firmaların elinde olan dağıtım bedeli yüzde 880 ve vergiler yüzde 108 artmış.

Okurlarımız arasında, CHP'nin Samsun İl Başkanı olan Mehmet Özdağ'ı, Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) yönetim kurulu üyesi olduğu, daha önceki zam dönemlerinde yaptığımız söyleşilerden hatırlayanlar vardır. Yapılan yeni zamlar konusunda geçtiğimiz günlerde “23 yıllık AKP geleneği: Kur garantili kara düzen” başlıklı bir yazısını okuduk. Biz de kendisine sorularımızı yönelttik.

-Elektrik faturaları toplumun her kesimi için birer "ödeme emri" değil, adeta birer "ceza makbuzu" haline geldi. Siz bu durumu "Kara Düzen" olarak tanımlıyorsunuz. İlk sorum şu: Kamuoyunda sıkça dile getirdiğiniz 15/75 oranı teknik bir gereklilik mi? Son 10 yılda enerji bedeli ile dağıtım bedeli arasındaki bu denge nasıl değişti?

Evet, bu oran maalesef acı bir matematiksel gerçektir. 4 Nisan 2026 itibarıyla düşük kademedeki bir mesken abonesinin faturasının sadece yüzde 15’i gerçek enerji bedelidir. Tam yüzde 75’i ise doğrudan dağıtım şirketlerine gitmektedir.

Buraya nasıl gelindiğini anlamak için 10 yıllık değişime bakmak yeterli: 2016 yılında faturanın yüzde 56’sı enerji, yüzde 23’ü dağıtım bedeliydi. 10 yıl içinde enerji bedeli sadece yüzde 125 artarken, dağıtım şirketlerine ödenen bedel tam yüzde 2058 oranında artırıldı.

-Bu noktada şunu sormak istiyorum: Üretim ve dağıtım özelleştirmeleri, bu fahiş artışlarda bir "milat" olarak kabul edilebilir mi?

Kesinlikle. Özelleştirmeler bu soygunun miladıdır. "Rekabet gelecek, fiyatlar düşecek" denilerek 21 dağıtım bölgesi blok satışlarla devredildi. Ancak gelinen noktada özelleştirme, şirketlere verimlilik değil, "kâr garantisi" getirdi. Eğer kamu kuruluşu olan EÜAŞ, üretimin amiral gemisi kalabilseydi, dağıtım bölgeleri kamu eliyle işletilseydi bugün bu rakamları........

© T24