1992'de Bill Clinton’ın seçim stratejisti James Carville, kampanya ekibinin doğru mesaja odaklanması için Little Rock’taki kampanya merkezinde beyaz bir tahtaya “Mesele ekonomi, aptal!” (It’s the economy, stupid) diye yazmıştı. Bu ifade, ekonomik hoşnutsuzluğun damgasını vurduğu bir yılda Clinton’a George H. W. Bush karşısında zafer kazandıran stratejinin özeti olarak görüldü ve o günden sonra da dillere yerleşti.

(Bu yazının konusuyla doğrudan ilgisi olmasa da aynı James Carville’in bugün orta direk ve çalışan sınıfın giderek gerileyen ekonomik profilini odağına alan progresif harekete Demokrat Parti içinden ilk savaş bayrağını açanlardan biri olduğunu da belirtelim.)

Şimdi ekonomi açısından 1990'ların başına göre daha iç karartıcı bir dönemeçteyiz. O zaman Amerikan ekonomisi ciddi bir bütçe açığıyla karşı karşıyaydı ve işsizlik oranı yüzde 8'e yaklaşmıştı. Bugünse büyüyen gelir ve servet eşitsizliği ile yükselen fiyatlar karşısında halkın azalan alım gücü ekseninde geniş bir hoşnutsuzluk hâkim.

Federal Rezerv’in servet dağılımı verileri bu eşitsizliği açıkça gösteriyor. 1990'da Amerikan hanelerinin toplam net serveti yaklaşık 21 trilyon dolardı; bugün cari fiyatlarla 190 trilyon doları aşmış durumda. Ancak bu büyümeden herkes aynı ölçüde pay almadı. En zengin yüzde 1'in toplam servetteki payı 1990'da yüzde 22,4 iken bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 32,5 ile tarihî zirveye çıktı. Bu kesimin elindeki servet tek başına 55 trilyon doları buluyor. Nüfusun alt yarısının payı ise yalnızca yüzde 2,5 civarında. Bu yüzden borsa endekslerindeki yükselişler bizi aldatmamalı. Bu yükselişler borsada hatırı sayılır yatırımı olanlar için müjdeli bir haber; ama ayın sonunu zor getiren milyonlarca Amerikalı için daha çok servet dağılımındaki adaletsizliğin endeksi olarak görülmeli.

Hoşnutsuzluğu besleyen bir diğer kaynak da geleceğe ilişkin derin kaygılar. Bunların başında yapay zekânın istihdam üzerindeki olası etkileri geliyor. Pew Araştırma Merkezi’nin haziran ayında yaptığı ankete göre yetişkinlerin yüzde 71'i yapay zekânın önümüzdeki 20 yıl içinde ülkedeki iş sayısını azaltacağını düşünüyor. Bu oran iki yıl önce yüzde 64'tü. Kaygının en hızlı yükseldiği kesim 30 yaş........

© T24