İncirlik Üssü, İran’ın etraftaki Amerikan üslerini vurması nedeniyle tekrar gündeme gelmiş, İran’ın burayı da vurabileceği ihtimali dillendirilmişti. Bunun üzerine Milli Savunma Bakanlığı bir paylaşım yaptı, “İncirlik bir Türk üssüdür” dedi. Kanıt olarak da üssün Türk bayrağı dalgalanan girişinin fotoğrafını gösterdi.

Daha önce de, sıkışınca, “üs yok tesis var” demişlerdi. Bu 1960'ların sonundaki ABD karşıtlığını göğüslemek için dönemin Başbakanı Süleyman Demirel tarafından İncirlik'in statüsünü yumuşatmak için kullanılan bir sözdü. Tabii içinde bir abrakadabra var. Görünüşe göre Türkiye'de ABD'ye ait egemen bir askeri üs bulunmuyor. İncirlik ve Kürecik gibi yerler TSK’ya ait ve NATO kapsamında "ortak kullanım" tesisleri. Peki içinde Amerikalılar var mı? Var. Silahlılar mı? Evet. Üs olsa ne tesis olsa ne? 

Zaten açıklamalar da hiçbir şeyi açıklamıyor. Yapılıyor çünkü bu üsleri gayrı meşru ilan etmeyi başardık, onun getirisidir. Üste de olsa tesis de olsa hepsi derhal kapatılmalıdır. 

İncirlik’teki o üs aynı zamanda cumhuriyetin ilk “travma”sıdır. Üsle Kurtuluş Savaşı ile kurduğu ve koruduğu sınırlar içinde, misak-ı milli, bir delik açılmış, Türkiye'nin kontrolünün olmadığı bir bölge oluşmuştu. Temelinde Amerikancılık, NATO’culuk ve antikomünizme payanda olma eğilimi var. 

Projesi, 1949’ta, Sovyetler Birliği'nin atom bombasını başarı ile patlatmasının hemen ardından gündeme geldi. ABD için Afrika-Ortadoğu-Avrupa güzergâhında transferi rahatlatacak bir üs çok yararlı olacaktı. Pazarlıklar 1951’de sonuçlandı. Aynı yılın bahar aylarında inşaata başlandı. İsmet İnönü-Adnan Menderes ortak yapımıdır.

Fakat 1960’lı yıllarda sert bir antiemperyalist rüzgâr çıktı. Amerikan bağlantısı nedeniyle “Morison Süleyman” denilen politikacının üs-tesis diyerek göğüslemeye çalıştığı şey işte o rüzgardı. Üsteki ABD varlığını gizlemek gerekiyordu. 1960’da imzalanan Ortak Savunma İşbirliği Anlaşması-OSİA ve 1980’de imzalanan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması-SEİA ile İncirlik’in statüsü tesis durumuna dönüştürüldü. Artık İncirlik, hukuki olarak, ABD kullanımına tahsis edilmiş Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait bir hava üssüydü. 

ABD'nin İncirlik Üssü'nü bu kullanımı 2003'ten bugüne Bakanlar Kurulu'nun 23 Haziran 2003 tarihli 5755 sayılı kararı çerçevesinde düzenleniyor. İçeriği gizliydi, güya kullanımı için TBMM'nin izni gerekiyordu. Sonra onu da kaldırdılar. ABD, Irak Savaşı süresince asker sevkiyatını İncirlik üzerinden gerçekleştirdi. Bir yıllığına düzenlenen kararname her yıl otomatik olarak uzatılıyor. Demek ki fiili olarak tesis değil üstür. 

Geçmişinde yol açtığı pek çok askeri-siyasi kriz var. ABD’nin Sovyetler üzerinde uçurduğu U-2 casus uçaklarının bazıları İncirlik’ten kalkıyordu. 1 Mayıs 1960’ta o uçaklardan biri Sovyetler tarafından düşürüldü. Sovyetler Türkiye’yi ve........

© soL