Dilde harfler ve kelimeler sembolikliğin birimleri iken kültürde metaforlar (mecaz) sembolikliğin birimidir. Normal sözlüklerin dışında ayrıca bir de deyimler sözlüğüne ihtiyacın duyulması bu sebepledir. Aynı şekilde deyimlerin normal söz olarak anlaşılması durumunda anlaşılamaması da bu sırdandır. Mecaza aşina olmayan insan barbardır. Cep telefonu ile çivi çakmak eğer kendisi bir mecaz değilse bir saçmalamaktır.

Onun için büyüklerimiz vaktiyle  şöyle demiş: “Mecaz ilmin elinden cehlin eline düşse hakikate inkılab eder, hurafata kapı açar.”

Bunu açmaya çalışalım: Mecaz, ilim, cehil, hakikat, düşmek, hurafat ne demek bir göz atalım.

Mecaz: En basit haliyle semboliklik demek.

İlim: Sembolikliğin ne demek olduğunu bilmek (okuryazarlık)

Cehil: Sembolikliğin ne demek olduğunu bilmemek. Belli bir alanın sembollerini tanımamak. Normal harfleri tanımamak, matematiğin sembollerini bilmemek, tıp terimlerini bilmemek, hukuk terimlerini bilmemek, emojileri tanımamak, trafikte kırmızı rengin ışıkta ne anlama geldiğini bilmemek vesaire. Sembolün sembol olduğunun farkında olmama haline cehalet denir. İlim sembolün sembol olduğunu bilmektir. Semboller aleminde ilim okur-yazarlıkla başlar: Alfabe yani Elif Ba yahut Alfa Beta.

Hakikat: Mutlak anlamda bir hakikat değil, kastedilen şey anlamında hakikat. İşaret edilen şey burada hakikattır. “Çöpleri az ileriye atın” diye yazan bir işaret okunmadığında kirli bir duvar yazısıdır, okunduğunda ise başka yere işaret eden bir sembol(ik) metne dönüşür. Çöplerin atılacağı yer burada hakikat olur. Hakikatin buradaki anlamı doğruluk değil kastedilen şey olmaklıktır. Aç adam için ekmeğin hakikati gıdadır (yenen şey). İftara davetli için aynı ekmeğin hakikati ikramdır. Sembolik olan kendinden öteye götürür: Nesnenin (çiziğin) arkasındaki derinlikte jesti/anlamı görürsün. Sembolik olmayan ise kendinde biter, nesneleşir: Kendisinin........

© Serbestiyet