YouTuber Ruhi Çenet, 26 Ağustos 2026’da yayımladığı, New York’taki Hasidik Yahudileri konu alan “Dünyanın En Gizli Yahudi Topluluğu” belgeselinde topluluğun içinde 48 saat geçiriyor.

Yaklaşık 40 dakikalık yapımın asıl ilginç tarafı, Hasidik Yahudileri yalnızca bir dinî topluluk olarak değil, modern New York’un içinde kendi hukuki, ekonomik ve sosyal düzenini kurmuş bir cemaat olarak göstermesi. Bu, “modern şehre karşı geleneksel dinî hayat” karşıtlığını görünür kılıyor.

Ancak burada önemli bir ayrım var: Hasidik Yahudiler bütün Yahudileri temsil etmiyor. Hasidizm, 18. yüzyılda Doğu Avrupa’da ortaya çıkan ve bugün özellikle Haredi/Ultra-Ortodoks Yahudilik içinde yer alan çeşitli cemaatleri kapsayan bir hareket. Dolayısıyla videodaki uygulamaları “Yahudiliğin tamamı böyledir” şeklinde genellemek doğru olmaz.

Kapalı topluluklarda dışarıdan bir kameranın içeri girmesi genellikle tamamen serbest bir süreç değildir. Hangi mekânların gösterileceği, kimlerin konuşacağı ve hangi konuların ele alınacağı önemlidir. Yapım iki günlük günlük yaşamı yansıtsa da Haredilerin siyasi hedeflerini, ABD toplumuna bakışlarını, kendileri dışındaki toplumsal ve dinî kesimlere dair inançlarını detaylı biçimde yansıtmıyor.

Haredi sinagogunda ortaya çıkan tünel skandalına da çok az yer veriyor. Tüneller hakkında hiç de ikna edici olmayan haham açıklamasıyla yetiniyor.

Dolayısıyla “izin verdiler” ile “her şeyi göstermesine izin verdiler” aynı şey değildir.

Video kısa sürede 40 milyon kez izlendi. Yapımın gördüğü ilginin ardından birçok sosyal medya kullanıcısı, “Bu topluluk kendisi hakkında olumsuz izlenim bırakabilecek bir videoya neden izin verdi?” sorusunu sormaya başladı.

Çenet’in başarısı karşısında verilen tepkiler, toplumda Yahudilere yönelik dolaşımda olan komplo teorilerinin etkisini de gösteriyor.

Peki gerçekten de dış dünyaya bu denli kapalı Yahudi cemaatlerinin içine nasıl girebilmişti?

Bu yapım açıkça Filistinli çocuklar için bağış çağrısıyla başlıyor, cemaatten ayrılmış seküler bir Yahudinin eleştirilerini de içeriyor. Yapım objektifliğini korurken eleştirel tonunu da sürdürüyor. Peki böyle bir tabloya neden izin........

© Serbestiyet