menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Samsun'da atıkların Karadeniz'in derinliklerine gönderilmesi planlanıyor!

12 0
03.11.2026

Samsun Kent Haber köşe yazarı Hüseyin Kurt, Samsun'un Tekkeköy ilçesinde Eti Bakır İşletmeleri'nin kuracağı atık depolarına ilişkin yazdığı köşe yazısında, "Samsun'da endüstriyel atıkların Karadeniz'in derinliklerine gönderilmesi planlanıyor. Bir sanayi tesisinin atık sorununu çözmek için koca bir denizin geleceği riske atılabilir mi? Karadeniz laboratuvar değildir" dedi.

Karadeniz’in Geleceğini Kim İpotek Altına Alıyor?

Bir sanayi tesisinin atık sorununu çözmek için koca bir denizin geleceği riske atılabilir mi?

Samsun’da aylardır tartışılan mesele tam olarak budur.

Tekkeköy’deki Eti Bakır tesislerinde fosforik asit üretimi sırasında ortaya çıkan endüstriyel atıkların Karadeniz’in derinliklerine gönderilmesi planlanıyor.

Adı “Kalsiyum sülfatın boru hattı ile anoksik zonda bertarafı.”

Kulağa bilimsel geliyor. Teknik terimler, mühendislik hesapları, çevresel etki raporları, akademik görüşler…

Ama bütün bu ifadelerin arkasında son derece basit bir gerçek var.

Karada ortaya çıkan milyonlarca tonluk sanayi atığına denizin dibinde yer aranıyor.

Üstelik bu mesele yeni değil.

Samsun’da sanayileşmenin çevresel bedeli yıllardır tartışılıyor. Tekkeköy’de fabrikalar büyüdü, üretim kapasitesi arttı, sanayi alanları genişledi.

Peki çevresel yükü kim üstlendi?

Toprak mı? Hava mı? Yeraltı suları mı? Yoksa şimdi sıra denize mi geldi?

Önce üretim yapıp sonra atığı nereye koyacağımızı düşünmek, planlama değil sorunu geleceğe devretmektir.

Bir yılda milyonlarca ton, peki 25 yılda?

Şubat 2026’da gerçekleştirilen halkın katılımı toplantısında projenin ayrıntıları kamuoyuna yansıdı. Haziran ayında ise ÇED sürecinin inceleme aşamasına geldiği haberleştirildi.

Açıklanan proje kapasitesi yılda yaklaşık 2 milyon ton kalsiyum sülfat.

Atığın deniz suyuyla karıştırılarak yaklaşık 260 metre derinliğe verilmesi öngörülüyor.

Proje belgelerine ilişkin haberlerde karışımın bir birim atık ve üç birim deniz suyu esasına göre hazırlandığı belirtiliyor.

Bu oran üzerinden basit bir hesap yapalım.

Yılda 2 milyon ton katı madde, yaklaşık 6 milyon ton deniz suyuyla karıştırılırsa toplam 8 milyon tonluk bir karışım ortaya çıkıyor.

25 yılda 50 milyon ton katı madde ve yaklaşık 200 milyon tonluk karışım!

Elbette kullanılan deniz suyunun tamamı yeni bir kirletici değildir. Ancak asıl mesele de budur: Suyla seyreltilen atığın içindeki kirleticiler nereye gidecek?

Deniz suyuyla karıştırmak, atığın kimyasal içeriğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Burada cevaplanması gereken soru yalnızca ne kadar atığın gönderileceği değil, bu atığın Karadeniz’de nasıl davranacağıdır.

Dünyanın tartıştığı atığı biz neden denize gönderiyoruz?

Fosforik asit üretiminden kaynaklanan fosfojips, yalnızca sıradan bir alçı taşı olarak değerlendirilemez.

Hammaddeye ve üretim sürecine bağlı olarak bünyesinde ağır metaller, florür bileşikleri ve doğal radyoaktif maddeler bulunabilir.

Bu nedenle dünyada fosfojipsin depolanması, yeniden değerlendirilmesi ve çevresel etkileri üzerine ciddi araştırmalar yürütülüyor.

Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı bile bu malzemenin içerdiği radyum ve radon riskleri nedeniyle depolanmasını özel kurallara bağlıyor.

Peki Samsun’daki atığın gerçek kimyasal bileşimi nedir?

Kadmiyum, kurşun, arsenik, florür ve radyum analizleri kamuoyuna eksiksiz açıklandı mı?

Bu maddelerin deniz........

© Samsun Kent Haber