menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İnsani arıza Bölüm 1

36 0
25.02.2026

AppleTV'nin son dönemdeki en büyük hitlerinden Pluribus, özellikle Breaking Bad ve Better Call Saul'un yaratıcısı Vince Gilligan imzası taşıdığı için büyük ses getirdi. Dizi, alışılmışın dışında bir kıyamet senaryosunu işliyor. Amerika’da Albuquerque, New Mexico’da geçen hikâyede, uzaydan gelen gizemli bir sinyal sonucu yayılan bir virüs, insanlığı ‘The Others’ (Ötekiler) adı verilen, aşırı huzurlu, mutlu ve kolektif bir bilince (kovan zihnine) dönüştürüyor. Dizinin adı, ‘Pluribus’ ABD'nin meşhur sloganı "E Pluribus Unum"dan “Çokluktan birliğe” sözünden geliyor ve hikâyenin ana teması olan bireylerin tek bir zihinde birleşmesini simgeliyor. ‘Pluribus’ Vince Gilligan'ın o meşhur ‘beklentileri tersyüz etme’ tarzıyla birleşince, internet teorisyenleri için adeta bir maden haline geldi. Dizinin ilk sezon finalinin ardından teoriler iyice dallanıp budaklandı. Ancak izlemeyenlerin keyfini kaçırmamak için oralara girmeyeceğim.

Diziyi bir nefeste izlerken paralel olarak dizi ile aynı günlerde dağıtımı yapılan bir romanı da nefessiz okuyordum: Alman edebiyatının hem şiir hem de roman alanında en üretken ve küresel düşünen isimlerinden biri, üstelik Türkiye ile bağı, özellikle İstanbul hayranlığı çok güçlü olan Mattias Göritz’in son romanı ‘Güneş Dil’. Güneş Dil 1930’larda Nazi zulmünden kaçarak bu kente sığınan bir Alman Yahudi’si akademisyen büyükannesi Helene Bischoff’un hayatını araştırmak üzere İstanbul’a gelen Lee’nin yolculuğunu anlatıyor. Cumhuriyet’in radikal modernleşmesine katkı sağlamak üzere ülkeye davet edilen entelektüeller, mühendisler, doktorlar ve hukukçuların yaşamları üzerinden Atatürk dönemi Türkiye’sini, Hitler Almanya’sını anlatırken gerçekle kurguyu, geçmişle bugünü birbirine bağlıyor. Kitap, yazarın dilin kökenine, mitolojiye, evrensel iletişime, tarihe ve İstanbul’a duyduğu derin merakın bir ürünü.

Göritz’in bu kitabı yazması tesadüf değil. Kendisi zaten diller arası geçişlere (çeviriye) ve kelimelerin arkasındaki saklı anlamlara........

© Şalom