Şeytanın En Tehlikeli Oyunu: Fıtratın İstikametini Bozmak
Fıtrat ve insanın yaratılış gayesi
İnsan, Allah’ın kendisine verdiği fıtrat üzere yaratılmıştır. Fıtrat, yalnızca bedenî yapıdan ibaret değildir. Akıl, kalp, vicdan, şuur ve çeşitli istidat ve kabiliyetler de bu yaratılış zeminine dahildir. Kur’ân-ı Kerîm, insanın bu yaratılış esasına dikkat çekerek “Allah’ın insanları üzerinde yarattığı fıtrat”tan söz eder. (1)
Bu sebeple fıtratın bozulmasını, insanın yaratılışının bütünüyle değişmesi şeklinde anlamak doğru değildir. Daha isabetli ifade, insanın fıtrî istikametinden uzaklaşması ve kendisine verilen kuvveleri yaratılış gayesine aykırı biçimde kullanmasıdır.
Şeytanın insan üzerindeki faaliyeti de esasen burada ortaya çıkar. Şeytan insanı zorlayamaz. Fakat vesvese, telkin, tezyin ve iğva yoluyla nefsin hoşuna giden şeyleri süsleyerek insanı sırât-ı müstakimden uzaklaştırmaya çalışır.
Dolayısıyla şeytanın hedefi fıtratı ortadan kaldırmak değil, fıtrî istikametin üzerini perdelemek ve insanın sahip olduğu kuvveleri yanlış yönde kullanmasına zemin hazırlamaktır.
Şeytan fıtratı değiştirmez, istikameti bozmaya çalışır
Kur’ân, şeytanın insan üzerinde zorlayıcı bir hâkimiyeti bulunmadığını açıkça bildirir. Şeytan kıyamet gününde kendisine uyanlara şöyle diyecektir: “Benim sizin üzerinizde bir gücüm yoktu; sizi çağırdım, siz de bana uydunuz.” (2)
Demek ki insanın iradesi ortadan kalkmaz.
Şeytan çağırır, nefis meyleder, insan tercih eder.
Bu ayrım önemlidir. İnsan yaptığı kötülüğü bütünüyle şeytana yükleyerek kendi sorumluluğundan kurtulamaz. Şeytanın vesvesesi bir zorlamaya dönüşmez; insanın tercihiyle fiil hâline gelir.
Bediüzzaman’ın Risale-i Nur’da yaptığı tahlil de bu noktayı açıklar. İnsandaki nebâtî ve hayvanî kuvveler, insanın yüksek mânevî latifelerine galebe ettiğinde kişi âkıbeti düşünmeden hazır ve geçici lezzetlere yönelebilir. (3)
Buradaki problem şehvet, öfke, merak veya maddî ihtiyaçların varlığı değildir. Bunların her biri insanın yaratılışında bulunan kuvvelerdir.
Asıl problem, bir kuvvenin sınırını aşarak insanın diğer yüksek istidatlarına galebe etmesidir.
Şeytanın desisesi nasıl işler?
Şeytan çoğu zaman insanı doğrudan büyük bir kötülüğe sevk etmez. Önce bir arzu tahrik edilir. Sonra o arzu süslenir. Ardından yanlış için mazeretler üretilir. Yanlış tekrarlandıkça alışkanlığa dönüşebilir. Alışkanlık zamanla normal görülmeye başlanır. Nihayet insan, yaptığı şeyin yanlışlığını sorgulamamaya başlayabilir.
Şeytanın desisesi bu noktada daha tehlikeli bir hâl alır.
Şeytanın asıl kazancı yalnızca insanı günaha düşürmek değil, düştüğü yanlışı savunacak hâle getirmektir.
Bediüzzaman’ın 13. Lem’a’da yaptığı teşhis burada önem kazanır. Şeytanın mühim desiselerinden biri, insana kusurunu itiraf ettirmemektir. Çünkü kusurunu itiraf etmeyen insan istiğfar ve istiâze yoluna kolayca giremez. Bunun için şeytan insanın enâniyetini tahrik eder ve nefsi kendisini âdeta bir avukat gibi müdafaa etmeye sevk eder. (4)
Böylece insan yalnızca hataya düşmez; kendi hatasının müdafaasını da yapmaya başlar.
Fıtrî istikametten uzaklaşmanın günümüzdeki görünümleri
Bu mekanizma günümüzde farklı biçimlerde görülebilir.
Cinselliğin mahremiyet, sorumluluk, aile ve ahlâk ölçülerinden koparılarak yalnızca haz merkezli bir alana indirgenmesi bunlardan biridir. Buradaki mesele herhangi bir kişiyi veya topluluğu hedef almak değildir. Asıl mesele, şehvet kuvvesinin insanın diğer yüksek istidatlarına galebe........© Risale Haber
