19. Söze gelecek olursak. Bu risale 14 Reşhadan oluşmaktadır. İlk dikkat çeken kelime budur. Reşha yerine “14 nokta, 14 husus, 14 nükte, 14 mesele veya ne bileyim 14 makam” denebilirdi. Ama reşha demesi hem Risale-i Nur Külliyatındaki konularla hem felsefe, hem tarih, hem eğitim hem ibadet hem kelâm, hem tasavvuf vb. bir çok alana yönelik tezler taşımaktadır.

Reşha, sözlük anlamıyla aerosol halindeki su zerresi, su püskürtüsü, damla, katre, serpinti demektir. Biz burada reşhanın küme elemanı olan katre kelimesi ile başta Mesnevî-i Nuriye olmak üzere diğer risalelere mana ve kavram geçişleri için telmihler bulabildiğimiz gibi şiir dünyasına özellikle Divan Edebiyatındaki katre ve habbe maznunlarına da yol bulabiliriz. Misalen, Şeyh Galib’in “O bahr-i cezbede kim gönlüm ızdırâba gelir. Güher derûn-u sadeften çıkıp habâba gelir” mısrasındaki anlam deryasına da telmihlerle ulaşabiliriz. Yine su kabarcığı teriminden hareketle fizik-kimya gibi maddi âlemlere de kapı açabiliriz. Hasılı, Risalelerde ışık, nur, hidrojen, oksijen, güneş, deniz, yeryüzü vb. karşımıza çıkacak evrendeki her varlıkla kontak kurduracak bir çağrışımlar dünyası sergilenir. Bu sözde Reşha kelimesinin seçilmesi, en yakın planda sözlük anlamından bir adım ilerde küçük cesametine binaen Resulullah’a karşı Bediüzzaman’ın tevazusu, o engin derya gibi Efendimizin şahs-ı manevîsi huzurunda gösterdiği mahviyet ile izah edilebilir. Metnin başında iktibas ettiği “Vema medahtü.. ilaahir” beytindeki temel espriye bakarak Reşha kelimesini bu manada izah edenler elbette haklıdır. Fakat bağlam olarak 6 kapı ilerde 24. Sözde 2. Dal’da geçen Zühre-Katre–Reşha terimlerindeki tanımlar bu kelimenin kullanılmasındaki hikmeti daha mütenasip gerekçeyle bizlere ifade eder. Bize göre oradaki Reşha kavramı, Allah’a doğrudan müteveccih olarak Felsefe ve Tasavvuf yolundan farklı ve çok daha kısa ve isabetli olan Veraset-i Nübüvvet metodu kastedilerek kullanılmıştır. Zira Üstad, meslek, meşreb ve Risaledeki yaklaşımlar dikkate alındığında iman hakikatlerine ulaşmada Veraset-i Nübüvvet metodu üzere gitmiştir. Binaenaleyh Reşha kelimesini Nebevî anlamda yorumlama tercihimiz 24. Sözdeki izahattan ileri gelmektedir.

19. Sözün Birinci Reşhasındaki “Rabbimizi bize tarif eden üç büyük, küllî muarrif var. Birisi şu kitab-ı kâinattır. Birisi şu kitab-ı kebirin âyet-i kübrası olan Hatem-ül enbiya a.s.m.’dir. Birisi de Kur’an-ı Azîmüşşandır.” Metnin dilbilim ve etimoloji açısından ana gövdesine baktığımızda ilk önce “Rabbimizi bize tarif eden üç büyük küllî muarrif var” ifadesinde yoğunlaşmamız lazımdır. Zira cümledeki Rab, -Arefe kökünden müştak tarif edicilik- Muarrif ile Küllî kelimeleri flaş kelimelerdir. Çok detaya girmeden birkaç maddeyle açılım........

© Risale Haber