menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Düşüncenin İstikameti Bozulunca...

15 0
29.01.2026

Zihin Fesâdı

Öyle bir hız ve haz asrında yaşıyoruz ki “hiç bir şey kararında kalmıyor”[1] Bu sebeple niyetimizi, amelimizi, âlemimizi, itikadımızı muhafaza etmeye çaba sarf etmeliyiz.

Bazen insanın gözü görür ama hakikati seçemez. Kulağı duyar ama manayı anlayamaz. Aklı çalışır ama hakikate varamaz. Latifeleri var ama körelmiş bir tablo önümüze çıkıyor.

İşte tam bu noktada karşımıza çıkan temel mesele zihin fesadıdır.

Zihin fesadı, sadece “yanlış düşünmek” değildir kesinlikle. Zihin fesadı daha derin bir şeydir: Muhakemenin bozulması, hakikatin yer değiştirmesi, doğru ile yanlışın yerinin karışması ve demogojiyle aldanıp aldatılmaya açık bir hâle gelmesidir insanın. Yanlış düşünmek bir hata olabilir; insan yanılır, düzeltir, öğrenir. Ama zihin ifsadı çok daha tehlikelidir.

Bu zihin ifsadına karşı Bediüzzaman Hazretlerinin şu ikazı çok yerindedir.

Muvazenesiz ve mizansız olan çok aldanır, aldatır.”[2]

Bugün en büyük felaketler, çoğu zaman bombayla değil; zihinlerin içinden başlıyor ve hiç akla hayale gelmeyen mecralara kayabiliyor.

Sadece insan zihni değil kâinatta hiç bir şey boşluk kabul etmez. Ya hakikatle dolar ya da abes gürültülerle.

Zamanımızda modern çağın en büyük problemi de burada başlıyor zaten gürültü çok, hakikat az.

Sosyal medya bir yandan bilgi üretiyor gibi görünürken, diğer yandan insanı sürekli bildirim bombardımanına tutarak düşünemez hâle getiriyor. Çünkü düşünmek zaman, sabır, derinlik, emek ve tecrübe ister. Ama dijital çağ hız ister, tepki ister, slogandan çok faaliyet ister.

Bu yüzden artık birçok insan fikir üretmiyor; fikir tüketiyor. Muhakeme etmiyor; taraf........

© Risale Haber