İşte ey tevekkülsüz insan! Sen de bu adam gibi aklını başına al, tevekkül et. Tâ bütün kâinâtın dilenciliğinden ve her hâdisenin karşısında titremekten ve hodfurûşluktan ve maskaralıktan ve şekāvet-i uhreviyeden ve tazyîkāt-ı dünyeviye hapsinden kurtulasın.

Aklı başa almak. İman gibi tevekkülün de kapısını açan anahtar akıl. Akıl bir şey ama her şey değil; vahyi semaviyi dinlemeyen enaniyet emrinde akıl başa bela nitekim (cep feneri gibi). Karanlık bakan, olduğundan farklı gösteren, evhamlarla dolu bu akıl gemi de yük taşıttıracak derekeye kadar düşürüyor sahibini. Akıl vekilini bulmazsa; bulup güven duymazsa; duygularda teslim olmuyor.

Dilencilik fakra bakan yön; istemeye ihtiyaçlar sevk eder, ihtiyaç; sureten hiç istemese bile hakikaten muntazırdır, tabiatı dilemeye dönüktür. Kainatın dilenciliği demesi ihtiyacın çapını bildirir. Üstadın ifadesiyle;

“Hatta, hayal nereye gitse, ihtiyaç dairesi dahi oraya gider; orada da hâcet vardır. Belki, her ne ki elde yok, ihtiyaçta vardır.”

Titremek acze bakan yön, korkular acz kaynaklıdır, tehlikeyi savuşturamayacağına inanmaktan doğar. Daha çok hadiseler sebebiyle hissedilir. Olaylarda hareket ve irade bariz görünür. Durağan bir kainat fakra bakar ama olaylarla deveran eden kainat acze bakar. Üstadın ifadesiyle; “İnsandaki acz, kudret ve........

© Risale Haber