Viktor Orbán Kaybettiğinde Ne Olacak?

Viktor Orbán Kaybettiğinde Ne Olacak?

Orban’ın yenilgisi, onun politikalarının reddi veya liberalizmin zaferi anlamına gelmeyecektir. Tisza, ruh olarak merkezden çok Avrupa sağına yakındır. Orban’ın yolsuzluğuna karşı çıkmaktadır, dünya görüşüne değil.

Başbakan Viktor Orbán, on altı yıldır her mücadeleden galip çıktı: Partisi Fidesz için arka arkaya dört kez parlamentoda salt çoğunluk elde etti; kendi şartlarına göre yeniden yazılmış bir anayasa; boyun eğdirilmiş mahkemeler, medya ve oligarşiler. Macaristan’ı, akademisyenlerin kibarca “seçimli otoriter rejim” olarak adlandırdığı, eleştirmenlerinin ise daha az kibarca “seçimlerin yapıldığı tek partili devlet” olarak nitelendirdiği bir yapıya dönüştürdü.

Bu süreçte kendini Donald Trump’ın Avrupa’daki en yakın müttefiki, Vladimir Putin’in en yararlı müttefiki ve Avrupa Birliği’nin “sorunlu üyesi” haline getirdi.

Pazar günü Macarlar sandık başına gidecek. Ve Orban’ın 2010’da iktidara dönmesinden bu yana ilk kez, muhtemelen kaybedecek.

Onun iktidarını bitirebilecek kişi, 45 yaşındaki Peter Magyar. Magyar, yakın zamana kadar şimdi ortadan kaldırmak istediği Fidesz siyasi aygıtının bir parçası olan eski bir Orban müttefiki. Magyar, liberal bir üniversite profesörü ya da George Soros tarafından finanse edilen bir STK çevresinden biri değil. Orban’ın orijinal siyasi çekiciliğinin çoğunu paylaşan bir sosyal muhafazakar. O, iktidar partisiyle politika farklılıkları nedeniyle değil, durgun yaşam standartları ve sistematik yolsuzluk nedeniyle yollarını ayırdı – ve bunu yaparak, bir nesildir Orban karşıtı oyları birleştiren ilk inandırıcı rakip oldu.

Şikayetler son derece haklı. Macaristan ekonomisi geçen yıl sadece %0,4 büyüdü; buna karşılık Polonya %3,6 büyüdü. Enflasyon, ücret artışını geride bırakıyor. Sağlık ve eğitim gibi kamu hizmetleri giderek kötüleşti. Bu arada Orban ve çevresindekiler gözle görülür şekilde son derece zenginleşti. Tek teklifli devlet ihalelerinin büyük çoğunluğu artık bir avuç Fidesz üyesine gidiyor. Seçmenlerin daha iyi zamanlarda tolere ettiği yolsuzluk, artık görmezden gelinemeyecek kadar yüzsüz hale geldi – Budapeşte’nin kuzeyindeki bir Samsung pil fabrikasında meydana gelen zehirli sızıntı ve örtbas iddialarını içeren son skandal, çürümenin derinlere uzandığı hissini pekiştirdi. Orban’ın kültür savaşı stratejisi, bunların hiçbirine bir cevap getirmiyor.

Sistemi manipüle etmek için gösterdiği tüm çabalara rağmen, Orban’ın bunca yıldır hakimiyetinin gerçek motoru, parçalanmış bir muhalefet olmuştur: liberaller, yeşiller, sosyal demokratlar ve aşırı sağ, anti-Fidesz oylarını bölüşürken, başbakan vatanseverlik alanını tekeline almıştır. Magyar bunu alt üst etti.

Orban’ın dünya görüşüne değil, siciline karşı çıkan bir milliyetçi olarak adaylığını koyarak, hayal kırıklığına uğramış Fidesz destekçilerinden liberal kentlilere ve kırsal kesimdeki küçük kasaba seçmenlerine kadar tüm yelpazeden seçmenleri Tisza partisine çekmiş ve onları tek bir ortak hedef etrafında birleştirmiştir: Fidesz’i devirmek.

Bağımsız anketlere göre Tisza’nın Fidesz’e karşı üstünlüğü yaklaşık 14 puan; Fidesz’in önde olduğunu gösteren hükümet yanlısı anketörlerin ortalaması bile alındığında, fark yaklaşık 9 puan. Katılımın rekor seviyelere ulaşması bekleniyor; bu durum, seçmenlerinin seçim gününde sandığa gitme konusunda daha istekli olduğunu belirten Magyar’ın lehine. Belki de en anlamlı gösterge şudur: ilk kez, Orban’ın kazanacağına inananlardan daha fazla Macar, Magyar’ın kazanacağına inanıyor. Kaçınılmazlık psikolojisi üzerine kurulu bir sistemde, bu değişim Orban’ın geri dönmesi çok zor olacak bir engeldir.

Orban, yarışı tersine çevirmek için her şeyi denedi. Karalama kampanyaları, seçim öncesi nakit dağıtımları, protestocuların onu yuhalamak için ortaya çıkmasıyla geri tepen açık halka açık etkinlikler olarak yeniden düzenlenen mitingler, Ukrayna savaşının Macaristan sınırlarına sıçrayacağına dair korku yayma çabaları.

Bu hafta, Orban’ın yakın müttefiki olan Sırbistan cumhurbaşkanı, Ukrayna’yı Sırbistan’dan Macaristan’a uzanan bir Rus gaz boru hattına patlayıcı yerleştirilmekle suçladı; ancak bu iddia, Sırbistan’ın kendi askeri istihbaratı, Kiev ve Magyar tarafından derhal yalanlandı ve sahte bayrak operasyonu olarak........

© Perspektif