Bazen bir ülkenin siyasal ruh halini anlamak için uzun raporlara, karmaşık ekonomik modellere ya da akademik analizlere ihtiyaç yoktur. Tek bir karar, tek bir rakam bile yeterlidir. Türkiye’de emekli bayram ikramiyesinin 4 bin lirada tutulması ve buna bin liralık sembolik bir artışın bile yapılmaması, böyle bir karardır. Bu karar yalnızca bir bütçe tercihi değil; aynı zamanda bir siyasal ruh halinin, hatta bir yönetim zihniyetinin ifadesidir.

Ekonomist Aziz Çelik, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda tam da bu noktaya işaret ediyordu. Çelik’in soruları basitti ama aynı zamanda rahatsız edici bir açıklığa sahipti:

Hükümet emeklilerin bunu unutacağını mı düşünüyor? Emeklileri gözden çıkarmış olabilir mi? “Emekliler aç kalır ama yine bize oy verirler” diye mi hesap yapıyor? Yoksa seçimi artık ekonomiyle kazanamayacağını düşündüğü için başka yollar mı arıyor?

Sorular basit görünebilir. Fakat bu soruların her biri aslında Türkiye’de siyasal iktidarın toplumla kurduğu ilişkinin niteliğine dair derin bir tartışmanın kapısını aralıyor.

Çünkü mesele yalnızca 4 bin lira değil. Mesele, bu kararın nasıl alınabildiğidir.

Bir iktidarın böyle bir karar alabilmesi için iki şeyden emin olması gerekir. Birincisi ekonomik kaynakların yetersizliği değildir; çünkü kaynak meselesi çoğu zaman bir öncelik meselesidir. İkincisi ise daha önemlidir: Toplumun buna karşı güçlü bir siyasal tepki vermeyeceğinden emin olmak.

İktidarın gerçek cesareti burada ortaya çıkar.

Tarihte birçok yönetim ekonomik krizlerle karşılaşmıştır. Ama her kriz aynı siyasal sonuçları doğurmaz. Bazı dönemlerde toplumun geniş kesimleri ekonomik adaletsizliklere karşı ayağa kalkar. Bazı dönemlerde ise yoksulluk neredeyse normalleşir; insanlar hayatta kalma mücadelesine öylesine gömülür ki siyasal tepki üretme kapasitesi giderek zayıflar.

Türkiye’nin........

© Nokta Haber Yorum