Hukuk: Rakamsız Matematik ve/veya Teraziye Konulan Ağırlıklar...

...

Matematiğin kalbi dengedir:

Bir taraf ağır basarsa denklem bozulur, çözüm dengelenene kadar aranır.

Hukuk da aynı mantığı taşır; ancak rakam yerine insan, hak, güç ve vicdanla hesap yapar.

Bu yüzden hukuku “rakamsız matematik” diye adlandırmak son derece yerindedir.

1. İşçi-İşveren Dengesizliği (Düzeltici Ağırlık Koyma)

Bir fabrika işçisi, işverene göre çok daha zayıf konumdadır:

Ekonomik güç, bilgiye erişim, dava masrafları, işini kaybetme korkusu gibi “gizli katsayılar” teraziyi işveren lehine ağırlaştırır.

Matematikte bu, bir tarafa -∞ katsayısı eklenmiş bir denklem gibidir.

Hukuk burada devreye girer:

İş Kanunu’ndaki kıdem tazminatı, ihbar süresi, kötü niyet tazminatı gibi kurallar, zayıf kefeye “düzeltici ağırlık” koyar.

Amaç herkese aynı para vermek değil; güç asimetrisini dengeleyerek adaleti sağlamaktır.

Bu, aritmetik eşitlik (herkese eşit 100 TL) değil, geometrik eşitliktir.

(Aristoteles’in dediği gibi: “Eşit olana eşit, eşit olmayana orantılı”).

2. Miras Paylaşımında Çok Bilinmeyenli Denklem

Bir miras........

© ngazete