Prof.Dr.İsmail Hamit Hancı

Türk Hava Yollarının 27 Ağustos 2026 Avrupa da bir kentten İstanbul’a yapacağı uçuşta yardımcı pilotun yapılan kontrolde alkollü çıkması üzerine uçuş iptal edilmişti. Airporthaber’e göre benzer bir durum Ağustos başında (7 Ağustos) Avusturalya’dan İstanbul’a gelen bir THY uçağında da meydana gelmiş. Kaptan pilotun uçağa alkollü geldiğini anlayan dikkatli kabin ekibi durumu Türkiye’ye bildirmiş , kokpitte yapılan testte 0,67 promil alkol saptanmış. Sefer iptal edilmiş.

Bu durum yıllar önce Ruh Sağlığı Hekimi Prof.Dr.Yıldırım Beyatlı Doğan abimizle 2019 yılında davet edildiğimiz Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ndeki bir mevzuta çalışması sonucunda ele aldığımız bilimsel bir çalışmayı gündeme getirme ihtiyacı doğurdu

Önce kan alkolü ile ilgili kısa bir bilgi: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve buna bağlı olarak çıkarılan Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında ülkemizde hususi otomobil sürücüleri dışındaki araçları kullanan sürücüler için yasal alkol sınırı 0.20 Promil olarak belirlenmiştir. Hususi otomobil sürücüleri için ise yasal alkol sınırı 0.50 Promil olarak kabul edilmiştir.

Emniyet Genel Müdürlü web sitesinde de görüleceği üzere, Promil hesabında alkolün ağırlığı, kanın ise hacmi dikkate alınarak bir orantı kurulur. Örneğin 0.50 promil 100 mililitre kanda 50 miligram alkol bulunduğunu gösterir ve buradan gidilerek, 50:100=0.50 promil kabul edilir (Ağırlık hacme oranlandığından bu yaklaşık bir hesaptır).

Peki pilotların durumu nedir :Psikoaktif madde ve limit dışı alkol kullanımının denetlenmesi, önlenmesi ve tespitine ilişkin güncel Avrupa Birliği mevzuatı ve diğer ulusal mevzuata uyumun sağlanması amacıyla, “Kontrole Tabi Havacılık Personelinin Alkol ve Psikoaktif Madde Kontrollerine İlişkin Talimat (SHT-APAM)” Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından 16 Nisan 2019 da yayımlanmıştır. 2014 tarihli eski Talimat yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu talimata göre;

Madde 1- (1) Bu Talimatın amacı, uçuş emniyetinin korunması ve artırılması maksadıyla, sivil havacılık faaliyetlerinde görev yapan kontrole tabi havacılık personelinin psikoaktif madde ve limit dışı alkol kullanımının denetlenmesi, önlenmesi ve tespitine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

MADDE 2 - (1) Bu Talimat; sivil havacılık alanında görev yapan uçuş ekibi üyesi, kabin ekibi üyesi, hava trafik kontrolörü, hava aracı teknisyeni, uçuş harekât uzmanı ve bunların adayları ile bu kişilere eğitim veren veya bu kişileri bünyelerinde bulunduran kurum, kuruluş ve işletmeler ile bu kişilerin havacılık muayenelerini gerçekleştirmekle yetkilendirilen havacılık tıp merkezleri, uçuş tabipleri ve yetkili tabipleri kapsar.

Talimatta kimlerin ve nasıl denetime tabi tutulacağı, itirazlar ve kontrol analizleri gibi içerikler bulunmaktadır. Alkol düzeyinin belirlenmesi amacıyla alkolmetre ile ölçüm testi, psikoaktif madde kullanımının belirlenmesi amacıyla idrar ve/veya tükürük numunesinde madde tarama testi uygulanacağı öngörülmektedir (Ön test olarak).

Test sonuçları başlıklı MADDE 10 – (1) Alkolmetre ile yapılan ölçüm sonucu promil cinsinden tespit edilir. Alkol ölçüm sonucu 0,2 promil üstünde olması durumunda test........

© ngazete