Ozon Tabakasını Tamir Ettik, İklimi de Edebiliriz
“İklim toplantılarında kararlar alınıyor ama uygulanmıyor!”
Son zamanlarda en sık duyduğum yorumlardan biri bu. Üstelik yalnızca iklim konusunda çalışan insanlardan değil; farklı sektörlerdeki iş insanlarından, arkadaşlarımdan, iklim meselesini yakından takip etmeyen kişilerden de duyuyorum.
Kasım ayında Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da COP31, yani Birleşmiş Milletler'in 31. İklim Değişikliği Konferansı düzenlenecek. Ancak çevremde, konuyla doğrudan ilgisi olmayan pek çok kişinin bu toplantıdan henüz haberi olmadığını fark ediyorum.
İlginç olan şu: Toplantıdan haberi olmayan insanların bile iklim zirveleri hakkında bir fikri var.
“Toplanıyorlar, konuşuyorlar, kararlar alıyorlar ama hiçbir şey değişmiyor.”
Elbette hiçbir şey yapılmadığını söylemek doğru değil. Yenilenebilir enerji yatırımları artıyor, yeni teknolojiler geliştiriliyor, bazı ülkeler emisyonlarını azaltıyor. Ancak yapılanlar iklim krizini durdurmak için yeterli değil. İnsanlar artık yalnızca verilen sözleri değil, bu sözlerin sonuçlarını görmek istiyor.
Tam da böyle bir dönemde The New York Times'ta yayımlanan bir haber dikkatimi çekti. Kigali Değişikliği'nin hayata geçirilmesine katkıda bulunan iklim politikası uzmanı Paul Bledsoe, HFC gazlarının azaltılmasına yönelik anlaşmanın “kusursuz bir şekilde işlediğini” söylüyordu. Demek ki ülkeler bir araya geldiklerinde yalnızca konuşmakla kalmayıp sonuç da alabiliyor. Üstelik bu başarının hikâyesi, hepimizin yıllar önce çok iyi bildiği bir çevre sorunuyla başlıyor.
Ozon tabakasındaki deliği hatırlıyor musunuz?
1980'li ve 1990'lı yıllarda çevre sorunları denildiğinde ilk akla gelen konulardan biri ozon tabakasındaki delikti. Güneşin zararlı ışınlarından, cilt kanserinden, spreylerden, buzdolaplarından söz edilirdi. Aslında ozon tabakasındaki delik, atmosferde fiziksel bir boşluk değildi. Özellikle Antarktika üzerinde ozon yoğunluğunun ciddi biçimde azalmasıydı. Bilim insanları bunun başlıca nedeninin buzdolaplarında, klimalarda ve spreylerde kullanılan CFC gazları olduğunu ortaya koydu.
1987 yılında Montreal Protokolü kabul edildi. Ozon tabakasına zarar veren kimyasalların üretimi ve tüketimi için bağlayıcı azaltım takvimleri oluşturuldu. Sanayi üretimi dönüştürüldü, alternatif teknolojiler geliştirildi, gelişmekte olan ülkelere finansman ve teknoloji desteği sağlandı.
Ozon tabakasına zarar veren........
