İKTİDARIN GÖLGESİNDEKİ KUTSAL: OTORİTENİN BÖLÜNMESİ VE SEKÜLER İSTİLASI
İKTİDARIN GÖLGESİNDEKİ KUTSAL: OTORİTENİN BÖLÜNMESİ VE SEKÜLER İSTİLASI
Modern dünya, zihniyet yapısını keskin sınırlarla bölmüştür: Bir tarafta siyasi, iktisadi ve hukuki alanı yöneten otorite; diğer tarafta ahlaki ve manevi alana sıkıştırılmış din. Oysa İslam’ın kurucu asrına bakıldığında, bu iki alan tek bir şahsiyette eritilmiştir. Hz. Peygamber, hem vahyin rehberliğinde dini alanın hem de iman temelli bir toplumsal sözleşmeyle (biat) kurulan siyasi alanın mutlak otoritesiydi. Onun yönetim modelinde istişare en temel unsurdu ve inanç, toplumsal hayatın ta kendisiydi.
Çeharyâr Dönemi: İstişare ve İlk Kırılmalar
Peygamber’in vefatıyla vahiy kesilmiş ve dini otorite nihayete ermişti. Ancak ümmetin idaresi, yani siyasi otorite meselesi istişare yoluyla, derin krizler yaşanmadan raşit halifeler (Çeharyâr-ı Güzîn) eliyle çözüldü. Tarihsel süreçte iddia edilen Ben-i Sakife komploları veya “hak yeme” iddiaları, işin özünü kavrayamamış, oryantalist veya patrimonyal akılların ürünüdür. Raşit halifeler, saltanata özenmemiş, çocuklarını veliaht tayin etmemişlerdir. Onlar, genişleyen coğrafyalarda yerel örfleri ve kültürel detayları istişare ederek çoğulcu bir idare tarzı benimsemişlerdir. Hukuk okullarının (mezheplerin) doğuşu da tam olarak bu sivil,........
