NATO DIŞINDAKİ ALTERNATİFLER

Türkiye’nin 1952 yılında katıldığı NATO ile ilişkileri, başlangıçta Sovyet tehdidine karşı mutlak bir can simidi olarak görülse de zaman içinde çeşitli kesimlerin tepki gösterdiği bir kuruluş haline gelmiştir.

NATO karşıtlığının en dinamik yapı taşlarından birini, 1960’lı yıllarda kitleselleşen Türk sol hareketi oluşturur. Dönemin küresel Soğuk Savaş ikliminde yükselen sol muhalefet, NATO’nun merkez üssü ve lideri olarak gördüğü ABD’yi küresel kapitalizmin ve emperyalizmin baş temsilcisi olarak hedef seçmiştir. Bu ideolojik bakış açısı gereği, anti-kapitalist ve anti-emperyalist mücadelenin doğal bir sonucu olarak ABD karşıtlığı, doğrudan NATO karşıtlığı ile özdeşleşmiştir. 1968 yılında Dolmabahçe’de karaya çıkan ABD 6. Filo askerlerinin denize atılmasıyla simgeleşen bu süreçte, solun radikal kanatları çözümü Batı blokundan tamamen kopmakta görmüştür. Öyle ki bu kesimlerin bir kısmı, kapitalizmin panzehiri ve anti-emperyalist mücadelenin kalesi olarak kabul ettikleri, Sovyetler Birliği’nin başını çektiği Varşova Paktı’na dahil olunması gerektiğini açıkça ileri sürmüştür.

Kıbrıs’a müdahale etmemizi engelleyen 1964’teki tehdit dolu Johnson Mektubu ve 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası uygulanan ABD silah ambargosu gibi ulusal krizler de bu anti-Amerikancı tezi kitleselleştirmiştir.

1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılması ve Varşova Paktı’nın tarihe karışması, Türk solunun ABD ve NATO’ya yönelik yapısal tepkisini dindirmemiştir. Bilhassa aşırı sol çevreler, düşman unsurlar ortadan kalkmasına rağmen NATO’nun varlığını sürdürmesini ve küreselleşme adı altında Yugoslavya, Irak, Afganistan, Libya , Ortadoğu ve çeşitli coğrafyalara müdahale etmesini, ABD emperyalizminin yeni bir aşaması olarak yorumlamış ve tepkilerini kararlılıkla sürdürmüştür. Günümüzde ise NATO muhalefetinin yelpazesi çok daha genişlemiştir. Özellikle son dönemlerde ABD ve NATO karşıtı cephe, solun tekelinden çıkarak çok daha heterojen ve büyük bir yapıya bürünmüştür. Geçmişte sol........

© Mir'at Haber