(Tevfik Rüştü Aras, Görüşlerim, İstanbul: Yörük Matbaası, 1968, 17x24 cm, 236 s.)

Mustafa Kemâl’in değişmez Hâriciye Vekîli ve Cemâatdaşı Ahmet Tevfik Rüştü Aras’ın (Çanakkale, Kal’a-i Sultâniye, 11.2.1883 – İstanbul, 5.1.1972, Rumelihisârı Mez.) şahsî kütübhânemizde bulunan, 24.12.1969’da, “Sayın Prof. Dr. Danyal Ediz Beyefendiye” imzâlanmış makâle derlemesi mâhiyetindeki Görüşlerim kitabının iç kapağı… Kitabı, (makâlelerinde kendisine yardımcı olan) ikinci eşi Bâhire Hanım’a (Mahmut B. ile Emine Hayriye Hn.ın kızı; İstanbul, 1909 – a.y., 18.3.1989, Rumelihisârı Mez.) ithâf etmiştir.

(https://tr.pinterest.com/pin/600456562808230453/; 15.3.2026)

14 Aralık 1933: Fatin Rüştü Zorlu’nun Dolmabahçe Sarayı’ndaki düğününden bir intibâ… Soldan sağa: (Fatin Rüştü’nün annesi) Hatice Güzide Hn., Tevfik Rüştü Aras, (Aras çiftinin kızı) Emel Hn., “Büyük Şef”, (Aras’ın refîkası) Evliyazade Makbule Hn. ve Fatin Rüştü Zorlu… (Resimdeki şahısların tesbîtini, Turhan Aytul’un 17-23 Eyl̃ûl̃ 1984 târihli Milliyet’te 7 gün tefrika edilen “Yassıada’dan Sahiplerine Ulaşamayan Mektuplar” başlıklı röportajının 19 Eyl̃ûl̃ 1984 târihli 3. tefrikasındaki -s. 7- îzâhata borcluyuz…)

Tevfik Rüştü Aras’ın Makbule Hanım’dan olma tek çocuğu var: 21 Şubat 1913 İzmir – Karşıyaka doğumlu Emel Hanım… İzmir’deki nüfûs kayıdları sûretinde eşi, çocuğu ve kendisinin ölüm târihi belirtilmemiş, nik̃âh târihi belirtilmiştir: 14 Aralık 1933… İki kaynaktan ölüm târihini ve mahallini öğrenebiliyoruz: 6 Temmuz 1965, İstanbul. (https://www.geni.com/people/Emel-Aras/6000000177005768835; 25.3.2026) (Havva Eltetik, Fatin Rüştü Zorlu, Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üni., 2009, ss. 177-178, Isparta’dan nüfûs kayıd sûreti; https://files01.core.ac.uk › download › pdf; 26.3.2026)

Tevfik Rüştü Aras’ın 7 Ocak 1972 târihli Milliyet’teki (s. 2) vefât îlânında “Hülya Aras’ın manevî babası” olduğu belirtiliyor. Kendisinin Hatice Bâhire Hanım’ınkiyle yan yana olan kabrini yaptıran ise, Bâhire Hanım’ın mezar kitâbesine, “kızın Suzan” şeklinde imzâ koymuştur. Bu iki hanım da mechûlümüzdür…

Tevfik Rüştü – Makbule Aras çiftinin kızı Emel Hanım’ın zevci, 1957 – 1960 senelerinin Hâriciye Vekîli, rahmetli Menderes ve Polatkan’la berâber zul̃men îdâm edilmiş rahmetli Fatîn Rüştü Zorlu’dur (İstanbul, 20.4.1910 - İmralı, 16.9.1961, evvelâ İmralı, 17.9.1990’da İstanbul, Topkapı, Vatan Cad. üzerindeki Âbidevî Mezar).

Fatîn Rüştü’nün babası, Müşir İbrahim Rüşdü Paşa, annesi, Hatice Güzîde Hanım’dır. (Fatîn Rüştü’nün doğum târihi ve........

© Milat