İç dünyanın fakirliği ve menfî hareket
"...zaîf adam iktidarını göstermek için tahrib tarafdârı oluyor, müsbet yerine menfîce hareket ediyor."
Bediüzzaman Hazretlerinin bu ifadesi cidden çok düşündürücüdür. İnsanın ruhu ve duyguları ne kadar kuvvetli ise elini, dilini, yani bedenini kötülüklerden o kadar uzak tutmayı başarabiliyor; müsbet hareket etmeyi kendine bir karakter ve alışkanlık hâline getiriyor. Tam aksine, insanın iç dünyası, kalbi ve duyguları güçlü değilse bedensel faaliyetler ön plana geçiyor. Dil, el, ayak ve diğer azalar; ruhundaki o zayıf ve hâkim olan menfî temayüllere göre hareket ediyor ve neticede kötülük ortaya çıkıyor. Aslında iç dünyası zayıf olan insanlar, bu yıkıcı tutumlarıyla o zayıflıklarını kamufle etmeye, örtbas etmeye çalışıyorlar.
Buradan yola çıkarak şu hakikati net bir şekilde ifade edebiliriz: Bir insan kötülük yapıyorsa, yalan söylüyorsa, iftira atıyorsa, kıskançlık gösteriyor ve menfîce hareket ediyorsa, bu durum tamamen içindeki zayıflığı gizleme gayretidir.
Düşünün ki; İmam-ı Gazalî, İmam-ı Rabbânî ve benzeri büyük zatlar ruhen o kadar kuvvetli ve zengin idiler ki daima müsbet hareket ettiler, hiçbir zaman menfî bir tavra tevessül etmediler. Sadece onlar değil; bütün İslâm büyükleri, başta Habib-i Ekrem (sav) Efendimiz ve onun güzide sahabeleri her daim........
