Son güncelleme: 1 Haziran 2026 -

Eksik Olan (333): OKB, depresyon ve modern insan | Hakan Türkçapar anlatıyor

1 Haziran 2026 Pazartesi

İSTANBUL (Medyascope) – Gündelik hayatın kaçınılmaz acılarını ve ruhumuzda biriken o görünmez yükleri dönüştürmek mümkün mü?  Eksik Olan’da bu hafta Alp Kozanoğlu ile Ömer Çeşit’in konuğu Prof. Dr. Hakan Türkçapar oldu. Türkçapar, kaleme aldığı  “Birlikte Hayatı Anlamak” kitap dizisinin iki kritik halkası olan “Depresyondan Çıkış Yolları” ve “Nasıl Temizlenebilirim?” eserlerini değerlendirdi.

Prof. Dr. Hakan Türkçapar, yas sürecini, obsesif kompulsif bozukluğu (OKB) ve modern yaşamın psikolojik etkilerini tartıştı. Depresyonun sıradan üzüntüden farklı olarak kişinin işlevselliğini bozduğunu ve uzun süre devam ettiğini belirten Türkçapar, “Kişiye zarar veren, kişiye çok ıstırap yaşatan, kişinin işini yapmasına, hayatını yaşamasına engel olan düzeyde olan duruma depresyon diyoruz. Mutsuzluk, keder, isteksizlik, uykunun bozulması, iştahın bozulması, normal üzüntüden daha farklı, çok can acıtıcı bir şey olarak tanımlarlar hastalar. Hatta o duygunun ağırlığını tanımlamakta bile zorlanırlar” dedi.

Yas sürecinin bir kaybın ardından yaşanan doğal ve adaptif  bir süreç olduğunun altını çizen Türkçapar, bu sürecin enerji düşüklüğü, içe çekilme gibi tepkileri de içerdiğini söyledi. Hakan Türkçapar, “Üzüntü, keder, sık sık o insanı düşünme, yaşamla olan bağımızın biraz  azalması, geri çekilme, her zaman yaptığımız şeyleri artık yapmaya dönük isteksizlik doğaldır. Ancak kendine zarar verme, yememe, içmeme, intihar düşünceleri, ağır suçluluk, sürekli bu olayı düşünme gibi bir şey olursa o artık patolojik bir yastır. Eğer kaybettiğimiz insanla iyi ve sağlıklı bir ilişkimiz var ise patolojik yasa dönüşmez” diye konuştu.

“Fakirlik insanı mutsuz eder”

Hakan Türkçapar, ekonomik zorlukların ve sosyal stres faktörlerinin mutsuzluğu artırdığını söyledi. “Fakirlik insanı mutsuz eder. Yatkın olanları depresif de eder tabii ki. Ama şunu biliyoruz ki, orta düzeyden sonra, zenginlik insanı mutlu yapmıyor. Zengin oldukça daha mutlu hale gelmiyorsun. Yaşamını sürdürecek düzeyde, insanca yaşayacak düzeyde bir gelirin varsa, senden 10 kat daha fazla geliri olan, senden mutlu olmuyor” diyen Türkçapar, psikolojik sorunların yalnızca toplumsal koşullarla açıklanamayacağının altını çizdi.

“İnsanlık tarihinde OKB var”

Obsesif kompulsif bozukluğun insanlık tarihinde var olduğunu belirten Türkçapar, temizlik ve kirlenme takıntılarının, insan doğasında bulunan eğilimlerin aşırı ve katı bir hale dönüşmesi ile ortaya çıktığını söyledi. Bu durumların aslında normal insan psikolojisinin bir parçası olduğunu belirten Prof. Dr. Hakan Türkçapar sözlerine şöyle devam etti:

“Hiçbirimiz ‘Ben kirli olayım, etraf düzensiz olsun, pisliği seviyorum’ demeyiz. Ancak bu durum patolojik bir hâl aldığında ‘Kirli olmamalıyım, asla kirli olmamalıyım’ düşüncesine dönüşüyor. OKB’nin kirlilik türünde durum budur. Şüphe ve kontrol tipinde ‘Asla hata yapmamalıyım’, düşünce odaklı türlerde ise ‘Zihnimde istemediğim düşünceler, dürtüler, istekler ya da hayaller olmamalı’ anlayışı ortaya çıkıyor. Problem de tam bu noktada başlıyor. Bunların hepsi normal insan repertuarında bulunan şeyler.” 

“Hiçbirimiz ‘Ben kirli olayım, etraf düzensiz olsun, pisliği seviyorum’ demeyiz. Ancak bu durum patolojik bir hâl aldığında ‘Kirli olmamalıyım, asla kirli olmamalıyım’ düşüncesine dönüşüyor. OKB’nin kirlilik türünde durum budur. Şüphe ve kontrol tipinde ‘Asla hata yapmamalıyım’, düşünce odaklı türlerde ise ‘Zihnimde istemediğim düşünceler, dürtüler, istekler ya da hayaller olmamalı’ anlayışı ortaya çıkıyor. Problem de tam bu noktada başlıyor. Bunların hepsi normal insan repertuarında bulunan şeyler.” 

edebiyat psikoloji ve psikiyatri

Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.

Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.

Medyascope'u Google Haberler üzerinden takip edin

Medyascope'un mobil uygulamasını indirin

Aslı Tunç yazdı – Mektuplarla örülmüş bir roman: Muhabbet

Merve Küçüksarp yeni romanı Aşk Acıtır’ı anlattı: “Bir kadının hayatını değiştirebilmek her şeye değer”

Mikroscope, 5. yaşını “Kentsel Bahar” temasıyla kutluyor!

Ömer Çeşit / Diğer içerikleri

Zihnin kumandası kimde? Bir paraşütle kendi boşluğuna atlamak

Gölgelerden sahneye: Edebiyat tarihinin en büyük sırrı bir kadın olabilir mi?

Külün Hafızası – Kavgaz: Armatör ve nezaketin suçla imtihanı

Terk edilmenin mekaniği: Ingram’da soğuma, katılaşma ve hayatta kalma etiği

Veriler konuştuğunda: Şiddet istisna değil, yapısal bir gerçeklik

Bozuk Para: Bir kirin anatomisi ve arınmanın çelişkisi

Haftanın en popüler içerikleri

Özgür Özel’in ekibi Kılıçdaroğlu’nun Parti Meclisi toplantısına katılacak, olağanüstü kurultay talep edecek

Kılıçdaroğlu Özel’i grup başkanlığından alabilir mi, partiden ihraç edebilir mi?

Kadıköy’de 12 işletme mühürlendi: Operasyonun ardından sokaklarda ne oluyor?

Kılıçdaroğlu Parti Meclisi toplantısı yapmayacak: Dengeler kimin lehine, toplantı neden ertelendi?

Mutlak butlan kararının yankıları sürüyor: Özgür Özel’den Kılıçdaroğlu’na........

© Medyascope